BÀI 1 : ĐỐT XỐP


Hôm trước, bài “Làm non bộ rẻ nhất và nhanh nhất” của mình bị lỗi, mình xóa hết rồi. Nhưng non bộ là một trong những thú vui của mình, mình không thể dừng nó được. Do đó, hôm nay, mình sẽ bắt đầu lại từ đầu với loạt bài viết và hình ảnh mới. Tuy nhiên, lần này mình làm non bộ cực rẻ chứ không cực nhanh đâu vì mình sẽ không làm liên tục, nghĩa là mình sẽ làm từng phần, khi nào thích lại làm tiếp chứ không có cái động lực là phải làm ngay cho xong như trước đây nữa. Vả lại, nguyên liệu mình kiếm chưa đủ. Mình chỉ mới nhặt được mấy miếng xốp trong thùng rác nhà người ta thôi. Có bao nhiêu mình làm bấy nhiêu, khi nào kiếm được nữa lại làm tiếp mà.
Vì vậy, bài đầu tiên của loạt bài làm non bộ này sẽ là “Đốt xốp”, tức là chất liệu mình làm lần này vẫn là xốp, cái thứ bỏ đi mà bạn có thể nhặt được ở bất cứ thùng rác nào.

Nguyên liệu quan trọng nhất mà bạn phải có là xốp. Nhưng nhớ là chỉ cần lấy xốp bọc trong những loại máy móc mà bạn mua về chứ không cần phải đi mua xốp đâu. Vả lại, xốp bọc trong máy là loại xốp hạt nhỏ, đóng chắc, dai chứ còn loại xốp tấm để lót trần nhà hay để cắt chữ mỏng dính và hạt đóng to, nhẹ tênh là làm không được đâu bạn nhé.


Tiếp theo, bạn phải có các cây nến như thế này. Là loại nến be bé dùng để gắn lên cái bánh sinh nhật chứ đừng mua cây nến to đùng, nó cháy ầm ầm không kịp thổi đâu nghe bạn.


Xong rồi thì bạn hãy ngồi vào một nơi nào thật kín gió, đốt nến lên và bắt đầu đốt xốp. Sở dĩ phải ngồi nơi kín gió là để cho nến khỏi tắt, và gió khỏi tạt ngọn nến không theo ý bạn.

Bạn có thể cắt bớt miếng xốp bằng một con dao thật sắc theo hình thù bạn muốn nhé.


Chẳng hạn bạn cắt được một cái hình như thế này!


Kể cả những miếng xốp nhỏ thế này cũng đừng vứt đi bạn nhé! Nhỏ thì mình làm mấy hòn đảo nho nhỏ đó.



Đây là clip đốt xốp. Mình muốn quay lại để các bạn tưởng tượng ra thao tác này vì đối với non bộ làm bằng xốp thì khâu tạo hình xốp là quan trọng nhất. Nếu bạn không làm được khâu này thì tốt hơn hết là hãy dừng việc làm non bộ lại vì tạo hình không khéo thì non bộ sẽ chả ra một hình thù nào cả. Xốp phải được đốt thật kĩ, ở tất cả mọi khe ngách của nó. Còn đốt tạo hình như thế nào là tùy thuộc vào thiết kế của bạn.
Lúc đốt xốp, khói sẽ rất nhiều, bụi tro bay đầy xung quanh, có khi bám đen cả mặt bạn luôn nên bạn có thể quấn tóc vào. Nhưng bạn không thể bịt mặt vì còn để thò đôi môi ra mà thổi lửa chứ. Khâu đốt xốp này đòi hỏi tính kiên nhẫn rất cao. Nếu bạn nóng vội, xốp có thể bị hư. Ngồi đốt cả đống xốp không đơn giản đâu bạn nhé. Mình đốt có mấy miếng xốp mà mất cả mấy tiếng đồng hồ chiều nay đấy.



Đấy, mình đốt xong rồi. Toàn bộ đống xốp đã đốt sẽ được mình tạm xếp hình ở Clip thứ hai. Việc còn lại của mình chỉ là chờ hôm nào mình hứng chí, kiếm thêm ít quần áo bỏ đi và mua khoảng 10kg xi măng nữa là sẽ có một khối non bộ rồi.


Đây chính là hình ảnh của khối xốp đã đốt xong. Mình đã tạm xếp nó như thế này đấy! Vẫn còn thiếu xốp, mình chưa ưng ý với hình thù này.

* * *
Khi nào làm xong, mình sẽ nói cho các bạn biết giá thành của nó các bạn nhé! Nhưng đến giờ đã có thể đoán được rồi đó: xốp thì đi nhặt, vải thì lấy quần áo bỏ đi mà dùng, xi-măng thì chỉ cần mua khoảng 10kg, nếu không mua thêm tiểu cảnh thì vị chi khối non bộ ấy chỉ là…20.000đồng.
Thì mình đã nói là làm non bộ cực rẻ mà!

Nói về tạo hình non bộ thì ý niệm đầu tiên chúng ta tạo hình cho cả bốn mặt của non bộ, vì một non bộ chỉ được coi là hoàn chỉnh khi thưởng lãm được cả 4 mặt. Tất nhiên trong 4 mặt, sẽ có một mặt đẹp nhất nên được chọn là mặt chính diện, yêu cầu này áp dụng bao gồm với cả non bộ, cây cảnh và tiểu cảnh rừng.

Đối với một tiểu cảnh non bộ, người ta có thể đi xung quanh mà thưởng lãm từ mặt trước, mặt sau, mặt trái, mặt phải theo nguyên lý: mỗi phía đều nói lên một cảnh quan khác nhau, có thể là cảnh thôn xóm náo nhiệt, hoặc cảnh rừng núi hoang vu chưa vết chân người, có thể là bản làng của một bộ tộc ít người với nhà sàn thấp thoáng nhưng thiếu vắng bóng người, hoặc có thể là một tháp chùa cao chót vót, hoặc một nghênh phong các cheo leo với hai ông tiên ngồi đánh cờ hay một vị hiền triết đang ngước nhìn trời cao để nghiên cứu thiên văn địa lí,…
[ATTACHMENT NOT FOUND]

Tuy nhiên cả 4 mặt đó phải được nối kết với nhau bằng những đường nét hợp lí, hài hòa và thanh nha: cả cây cảnh và tiểu cảnh rừng cũng không thể đi ra ngoài nguyên lí bốn mặt này.

Về địa để cũng cần phải tuân thủ nước nguyên lí cơ bản – có thể tạm chia non bộ ra các phần chủ yếu sau:

- Chân non bộ: cần độ vững chãi, hài hòa với mặt phẳng không gian với nhiều hang động, lũng sâu có vẻ âm u, huyền bí…

- Thân non bộ: vững vàng nhưng uyển chuyển với những đường cong tạo dáng hình gợi hồn, tối sáng kết hợp hài hòa, biến hóa thực hư, tôn trọng tự nhiên, tránh khiên cưỡng.

- Đỉnh non bộ: cấu tạo thế nào để magn lại cảm giác thanh thoát, nhẹ nhàng. Thường người ta thích bình đầu tạo sự giao cảm là cầu nối âm dương trời đất.

- Bệ non bộ: hay sân bãi, ang chậu đặt non bộ. Tùy ý tưởng riêng từng người mà non bộ được bố trí trên mặt nước tạo sơn thủy hữu tình hay trên vùng có địa hình mô phỏng tự nhiên: trung du hay đồng bằng, sông lạch cỏ cây tùy thích. Nhưng nhìn chung phải thoáng đạt, quanh non bộ có thể có những lạc sơn, chòm xóm,…

Cái đẹp của non bộ không phải ở bộ phận mà ở cái nhìn tổng thể như khi ta nhìn vào một bức tranh, tất cả hiện ra trong một hệ thống hài hòa, bổ sung cho nhau nhưng đều góp phần làm nổi bật vật chủ yếu, có thể có quần thể được gọi là nhị sơn, tam sơn, ngũ sơn… dù bao nhiêu vẫn phải qui tụ về điểm chính thống được gọi là non chủ (núi chủ). Cũng cần lưu ý thêm ở đây thú chơi “thủy thạch” là chính, “thụ mộc” là phụ, không cây lá rườm ra, lấn át thạch và đảm bảo tương đối tỉ lệ “Tam sơn, tứ hải, nhất phần điền”. Có thể nói, có bao nhiêu ý tưởng của con người thì có bấy nhiêu hình hài, dáng vẻ trong đá tự nhiên hoặc đã được chế tác. Những cảnh vật phụ trợ cũng hết sức phong phú đa dạng theo ý thích riêng của từng người. Người thích “ngư tiều canh mục”, người lại thích đền chùa, miếu mạo ẩn hiện trong khói trong mây, người lại say sưa trước cảnh sơn thủy hữu tình, thơ mộng… tất cả như hòa quyện với cảnh vật, thu hút cả khí lực thiên nhiên vô tận để làm giàu thêm tâm lực.

Mỗi người đều nhìn thấy ở non bộ nỗi niềm tri âm để biểu hiện chí khí và những ước vọng của mình. Nếu ai đó cho non bộ phải là mẫu hình sao chụp của thực tại thì đã đánh mất cái hồn, cái giá trị đích thực của non bộ. non bộ phải là cái gì đó vừa có thực (được thu nhỏ) vừa siêu thực, tuy quen mà lạ mới hấp dẫn sự tìm tòi, khám phá. Chính vì vậy khi chế tác non bộ phải lựa đá chứ không thể bắt đá theo ý mình. Cảnh quan non bộ phải thể hiện rõ nét, non bộ phải khẳng định là một triết lí đạo nghĩa vi diệu, cái đẹp của non bộ không chỉ phụ thuộc vào nghệ nhân chế tác mà còn phụ thuộc sự hiểu biết, khả năng rung cảm thẩm mĩ của mỗi người, cả người chế tác và người thưởng lãm. Càng hiểu sâu sắc về non bộ, lại càng thấy non bộ đáng quí. Rất nhiều người có thể bán nhà, bán đất vì sa cơ lỡ vận, chứ không bán gòn non bộ của tổ tiên để lại, vì nó là gia bảo, là kỉ niệm sống của thế hệ trước đối với thế hệ sau. Có thể nói, non bộ là di sản văn hóa thiêng liêng truyền lại, không phải bằng ngôn ngữ thông thường mà bằng thứ ngôn ngữ riêng, chỉ có thể đọc được bằng sự kết hợp các giác quan, cùng kinh nghiệm, hiểu biết và lối sống cảu ông cha, mà cốt lõi vẫn là tình yêu thiên nhiên, tình yêu cảnh vật của chủ nhân được hóa thân trong đó.

Đứng trước một cảnh trí non bộ, ta như được chứng kiến cái dài dằng dặc của thời gian và cái bao la của không gian đất trời được gom lại hòa đồng rồi thăng hoa, hút hồn, khiến ta quên đi mệt mỏi, ưu phiền cùng những bức xúc trong cuộc sống.

Những năm đầu của thiên niên kỉ thứ 3, sự phát triển nhanh của đô thị hóa, công nghiệp, du lịch, dịch vụ. Môi sinh, môi trường ngày một bị xâm hại, nảy sinh nhiều nhu cầu được gần gũi với thiên nhiên cùng với nhu cầu thẩm mĩ, dân trí ngày càng cao, ngày càng nhiều người thích chơi non bộ, không chỉ người già mà cả thanh niên, phụ nữ, trẻ em,… Có nhiều căn hộ chật chội nhưng vẫn cố dành ra khoảng không thích hợp, tận dụng mái hiên, ô văng, lan can, thậm chí cả chiếu nghỉ cầu thang để dựng non bộ.

Vậy là thú chơi non bộ đã được mở rộng không gian và nghệ thuật chơi cũng ngày càng sành điệu. Mong sao sự hiểu biết về non bộ ngày càng sâu rộng trong dân chúng, để non bộ thực sự là món ăn tinh thần, là thứ thuốc quí bồi bổ sức lực và tinh thần cho con người thời hiện đại.

Chơi non bộ là thú chơi vô cùng tao nhã đối với tất cả những ai có tâm hồn phóng khoáng, biết yêu thiên nhiên, biết hòa mình vào sự sống của tạo vật, biết thưởng thức cái đẹp thuần khiết của cảnh vật xung quanh.

Những hòn đá nhỏ dựng lên, điểm xuyến những cây cổ thụ nhỏ nhắn xinh xinh, soi mình trên hồ nước nhỏ, có năm ba con cá vàng, cá bạc nhởn nhơ trước mắt của ông câu cá, ngồi trầm ngâm bên bờ khe suối nhỏ... Một số ghi nhận trong kỹ thuật chế tác và bố cục non bộ...
[ATTACHMENT NOT FOUND]
1. Các bước tiến hành khi chế tác hòn non bộ:

- Vẽ phác thảo: Muốn làm một hòn non bộ, trước hết ta cũng nên cẩn thận lấy giấy, viết ra vẽ một phác thảo. Có thể dùng đá làm mô hình giả dưới đất để từ đó mà rút ra được những ý kiến mới mẻ trước khi làm chính thức.

- Chuẩn bị vật liệu: Vật liệu chính để làm non bộ là đá; (loại đá thích hợp nhất là đá San hô), xi măng, cát, sắt, đây là những loại vật liệu để xây, kết nối các khối đá lại với nhau hay xây hồ, bể cạn.

- Đồ trang trí phụ: Muốn hòn non bộ đẹp và có hồn, phải bổ sung những đồ trang trí như: chùa, nhà, chim, thú, ngư, tiều, canh, mục và kể cả cây cảnh.

- Cây trồng trên non bộ: Cây trồng trên non bộ phải nhỏ nhắn, nhưng phải có dáng cổ thụ, chịu hạn, dễ bám vào đá. Một số cây hay dùng như: cần thăng, sung, kim quít, đinh lăng lá nhỏ, sanh, si, bồ đề, thạch tùng, vạn niên tùng( tùng La Hán), dương xỉ son liễu, ngâu, khế, ngũ trảo, bùm sụm, trầu bà, tóc tiên, thủy trúc v.v....

- Đồ nghề: Muốn hòn non bộ đẹp, phải có cưa, đục, rũa, búa để gọt, đẽo v.v... cho các hòn đá đẹp và vừa theo đúng ý mình.

2. Cách bố cục của hòn non bộ

Non bộ là một tác phẩm nghệ thuật , nên cũng như thơ văn và nhạc, họa, sáng tác phải có bố cục vững vàng. Bố cục của non bộ chịu ảnh hưởng của luật không gian ba chiều của hội họa như: cao thấp, xa gần, trên dưới... Quả núi được chia ra làm 3 phần rõ rệt:

- Ngọn núi: Ngọn núi còn gọi là chóp núi, hay đỉnh núi. Đây là phần cao nhất của quả núi. Ngọn núi nếu nhọn là núi trẻ, và tròn đầu là núi già. Thường thì non bộ người ta chơi núi trẻ nên ngọn núi vút thẳng lên tượng trưng cho trời. Trời thì ở vị trí cao nhất, nên nếu trên chót đỉnh có cây là sai nguyên tắc.

- Sườn núi: Sườn núi nằm vào khoảng giữa của quả núi. Đây là phần lớn nhất và quan trọng nhất, giá trị của quả núi đẹp xấu ra sao tùy vào sự bài trí của phần này. Sườn núi tượng trưng cho người. Sườn núi thường có gềnh, thác, hang động, khe rãnh, và những gì liên quan đến sự sống của động và thực vật.

- Chân núi: Chân núi là phần nền của quả núi, tính từ phần nền nổi trên mặt nước, xuống phần đá ngầm, và phần đế của quả núi. Chân núi tưựong trưng cho đất, nên vừa vững chắc, vừa phì nhiêu, tùy vào đó mà tạo sông, suối, ao, hồ, có ruộng, vườn, có sự sống của con người và muông thú.

Chú ý rằng vị trí núi phải đặt cho hợp lý để giữ sự cân đối, phải "đồng thanh, đồng thủ" mới đẹp mắt. Diện tích núi không được chiếm quá hai phần ba mặt hồ.

Non bộ ngự trị trong các hoa viên, ngân hàng công sở, siêu thị, nhà hàng thật đồ sộ. Với thác nước chảy ào ạt, suối lượn quanh co, có nơi non bộ ẩn mình trong góc sân dưới gầm cầu thang ở nhiều nhà tư nhân. Thiên nhiên, non nước đã được cô đọng, thu nhỏ về một mối. Thật thú vị khi nhìn thấy các bậc cao niên đứng nhìn non bộ một cách trầm tư. Các thanh niên công chức ngồi cạnh ly cà phê lặng nhìn nước chảy róc rách từ trên núi cao xuống mặt hồ. Các em nhỏ say sưa chỉ trỏ các bác tiều phu, cụ già ngồi câu cá… Non bộ đã hòa nhập vào cuộc sống của đời thường để thư giãn, để làm cho không khí đô thị được trong lành hơn.




“Ghềnh đá chênh vênh, thác xuôi dòng
Ngư tiều canh mục lặng ngồi trông
Sương mờ, hương tỏa, mùi sao ướt
Một góc thiên nhiên một cõi lòng”.

Ngoài mục đích non bộ là thiên nhiên thu nhỏ, cô đọng núi sông, cỏ cây hoa lá, chùa chiền, lâu đài, miếu mạo…để làm đẹp thêm cho đô thị, làm phong phú thêm cho đời sống tinh thần của con người. Non bộ còn là một nghệ thuật phong thủy đem lại sự hòa hợp của âm dương, của sự tương sinh thuận hòa giữa trời đất và con người. Nghệ thuật chế tác non bộ không chỉ là không gian thu nhỏ của núi sông, hang động, cây cỏ, chùa chiền, cầu vồng, thuyền bè, chim chóc, động vật của con người. Non bộ còn là thủ thuật sử dụng thủ pháp chế tác theo phong thủy để đem lại sự lưu thông ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ).


Sự tương sinh ngũ hành sẽ đem lại tài lộc, sức khỏe, thịnh vượng, sinh khí cho chủ nhân của nó. Trong khuôn khổ hạn hẹp của bài này,chỉ đề cập đến một vài khía cạnh của phong thủy khi chế tác non bộ. Theo thuật phong thủy, núi là nơi hội tụ tinh anh của trời đất, nước là nơi quy nạp của tiền tài danh vọng. Sự hòa hợp hài hòa của núi sông sẽ đem lại đại cát, hạnh thông cho nơi tạo ra nó. “ Nước lấy núi làm mặt, lấy chim thú, cây cảnh làm tinh thần, núi lấy nước làm huyết mạch…” .
Nước tượng trưng cho tài lộc nhưng nước là vật thể bốc hơi theo thời gian năm tháng, theo nóng lạnh của ngày và đêm. Nước cũng như tài lộc vào nhà thì chủ nhân được hưởng lộc, nhưng muốn giữ được lộc này thì phải làm thế nào? Núi là nơi hội tụ, giữ gìn cái tài lộc, cái tinh anh ấy. Sự hòa hợp giữa núi sông chính là sự hưng tài, đắc lộc vậy. Núi sông hòa hợp thì cỏ cây, chùa chiền, ngư tiều canh mục… tạo dựng nên non bộ là sự hợp tác để tương sinh, để hoàn thành cho tác phẩm chế tác non bộ theo thuật phong thủy. Sự tương sinh giữa nhà cửa, hoa lá, chim muôn, chùa chiền, miếu mạo… đó là cái tinh thần tạo tác của nghệ nhân.

Nghệ nhân phải đặt hết tinh thần vào non bộ khi chế tác. Non bộ có thể là liên sơn (núi liền núi – sông liền sông) thì người, thú, cây cảnh phải tạo nên một quần thể đoàn tụ, sum vầy, hài hòa. Để khi nhìn vào, người thưởng lãm cảm thấy thiên nhiên và con người hòa hợp ( thiên thời – địa lợi – nhân hòa ). Người thưởng lãm thấy vui với cái vui của nghệ nhân. Bố cục chế tác non bộ theo phong thủy cũng đòi hỏi một sự liên kết chặt chẽ giữa núi với núi, nước với nước, dù sự tạo tác non bộ núi không liền nhau nhưng chung cuộc vẫn liên kết nhau (tam sơn – ngũ nhạc “vạn sự thành” nghĩa là “trước ba núi lớn, sau năm núi nhỏ thì làm mọi việc đều thành công”). Có khi non bộ chỉ là 3 ngọn núi nhưng liên kết cao thấp (thượng – trung – hạ hay thiên – địa – nhân) là người thưởng lãm vẫn cảm giác thấy có sự liên kết trong bối cảnh rời rạc này. Có khi non bộ chỉ là một ngọn núi (độc sơn – vạn thủy) nhưng người thưởng lãm vẫn cảm thấy tâm hồn lắng xuống hòa đồng với sự tĩnh lặng của nghệ nhân. Non bộ chế tác theo thuật phong thủy không cần sự rờm rà, không tốn nhiều đá, cây cảnh, chim muôn, nhà cửa… nhưng vẫn toát lên sự tinh anh vì nghệ nhân đã đặt hết cái hồn của mình vào tác phẩm…

Ngoài việc chế tác non bộ với cái tâm, cái tinh thần, cái nghệ thuật; người nghệ nhân phải biết đặt để vị trí non bộ thế nào cho phù hợp để giao lưu giữa thiên nhiên và con người như cá với nước. Nếu là khu vực rộng lớn như nhà trong một khu vườn non bộ sẽ nằm sau một bình phong trên lối vào nhà. Nếu là nhà trên một diện tích đất hẹp như: nhà ở, phố, công tư sở, siêu thị hay nhà hàng,…non bộ sẽ nằm bên phải hay bên trái của lối vào nhà ( tả thanh long, hữu bạch hổ), non bộ không nằm ngay mặt tiền nhà (ém tài lộc, tối kỵ)… Nói chung, nơi đặt để tạo tác non bộ, nghệ nhân cần phải hết sức quan tâm, lưu ý để sự vận khí theo phong thủy được vận dụng lưu thông.

Trên đây là một vài ý chính, muốn bàn đến một vài nghệ nhân khi chế tác non bộ phải hòa hợp giữa tay nghề với cái tâm, để nghệ thuật chế tác non bộ đi đến hoàn mỹ, giúp cho con người hòa hợp với thiên nhiên.

Sau đây là một số trong những nguyên tắc thẩm mỹ chung của các nghệ nhân Trung Quốc:
Phép ẩn dụ. Các nghệ sĩ không bao giờ cố gắng sao chép giống hệt hình ảnh của cảnh quan thiên nhiên cụ thể. Bên trong tác phẩm còn nhiều ý nghĩa chưa được diễn đạt thành lời, cho phép người xem bổ khuyết và hoàn tất thông điệp của các nghệ sĩ.. Một tác phẩm đạt được mức độ nghệ thuật phải bao hàm đủ cả hai chủ ý “ẩn” và “lộ”. Ý nghĩa tiềm ẩn gợi lên sự liên tưởng và kích thích sự bay bổng của tâm hồn. Nó cũng cho phép chúng ta mỗi lần nhìn lại cảnh trí lại thấy sự mới mẻ, luôn luôn khám phá được một nét mới, không bao giờ cảm thấy nhàm chán. Mức độ ẩn dụ trong Hòn non bộ càng cao chừng nào, những hình ảnh miêu tả thực sự xuất hiện càng đa dạng, các nội dung nghệ thuật càng phong phú chừng ấy.
Khéo léo sử dụng các mảng đối lập. Sự mênh mông và nhỏ hẹp, ánh sáng và bóng tối, gam màu sáng – gam màu trầm, dọc và ngang- là tất cả những sự tương phản được tìm thấy ở Hòn non bộ. Mặc dù trái ngược trong tự nhiên, những đặc điểm đối lập này lại được phối hợp một cách cẩn thận để bổ sung cho nhau và tạo nên hiệu ứng thẩm mỹ cao. Những cây thông vốn có dáng mạnh mẽ cứng cáp quân tử sẽ mềm hơn khi chúng ta uốn cong thân và cành, biểu đạt vẻ nhẹ nhàng thư thái hoà quyện với vẻ hùng vĩ. Những cây liễu mềm mại thanh lịch sẽ trở nên quyến rũ và hấp dẫn nhất khi được tạo hình với dáng thẳng đứng, tạo thêm độ cứng để bổ khuyết cho tư thế vốn có của nó.
Khí lưu chuyển. Tất cả các thành phần chính trong một Hòn non bộ - Cho dù cây hay các loại đá - phải thể hiện được chữ “khí”, nguồn năng lượng vô hình đã trở nên quen thuộc với những người yêu thích hội họa và thư pháp Trung Quốc. Phác thảo ý tưởng và phối hợp tốt giữa các vật liệu là điều cần thiết để cái thần của tác phẩm không chỉ trở nên có giá trị đối với những cặp mắt khó tính mà còn trở nên bay bổng không gì có thể chạm đến được.
“Vô”- Không và “Hữu” – Có là ý nghĩa bổ sung. Yếu tố nghệ thuật này, quan trọng với truyền thống Trung Quốc, có thể được tìm thấy trong âm nhạc, sân khấu, điện ảnh, cũng như hội hoạ và Hòn non bộ. Phần trống đặc biệt thường khuấy động trí tưởng tượng. “Vô” tạo ra và duy trì “khí”. Vì vậy, việc xử lý ý tưởng ở các không gian trống rỗng cũng quan trọng không kém việc sử dụng sáng tạo các vật thể “hữu hình”. Thực tế từ việc sử dụng các mảng đối lập trong thiết kế nghệ thuật nói chung, yếu tố này phải nằm trong yếu tố khác, Yếu tố Không tồn tại cùng với yếu tố Có, và ngược lại, tượng trưng cho Đạo giáo nổi tiếng qua biểu tượng Thái Cực.
Tính Liên đới. Không một yếu tố nào trong một Hòn non bộ, bất kể có tách rời như thế nào khỏi từ các phần chính tạo nên tác phẩm, lại là hoàn toàn cô lập. Xuyên suốt trong toàn cảnh, ý thức kết nối và phụ thuộc lẫn nhau phải được thể hiện rõ ràng. Hướng nghiêng của cây, và các tư thế của đá thường đóng vai trò lớn trong nỗ lực của các nghệ sĩ gắn kết các thành phần khác biệt lại với nhau thành một khối thống nhất.
Cân bằng và hài hòa. Mặc cho hình dáng phức tạp đầy các mảng tương phản lẫn vào nhau, một kiệt tác của Trung Quốc luôn luôn chuyển tải một cảm giác hài hòa sâu sắc. Các mảng đối lập tạo ra sự ảo biến và giá trị chuyển tải ý tưởng nghệ thuật một cách sinh động mạnh mẽ, và thách thức cuối cùng của nghệ nhân chính nằm trong nhiệm vụ cân bằng các yếu tố khác biệt này với nhau để đạt đến các trạng thái cân bằng .
Tại Trung Quốc, thuật ngữ Hòn non bộ biểu đạt nghệ thuật của việc sắp đặt tạo ra cây cảnh nhỏ, cảnh quan đá, hoặc sự kết hợp của hai. Hình thức thứ hai được gọi là Hòn non bộ sơn thuỷ. Phong cách này đã được tiên phong trong một vài năm trước bởi nghệ nhân Trung Quốc bậc thầy Triệu Tử Dương. Phần đất có thể chứa một hoặc một vài cây, hoặc một khu rừng hoàn chỉnh. Các loại đá được sử dụng để tạo ra các tính năng phong cảnh nhất định và phục vụ như là lớp bao bên ngoài. Bố trí trong khay thấp bằng đá cẩm thạch trắng, phần đất được tách biệt ra với màu trắng của đá cẩm thạch, vùng trống đó đại diện cho nước hay chỉ là yếu tố “vô’ cân bằng với “hữu”.

Các Hòn non bộ thể hiện điều này, như một tác phẩm của Triệu Tử Dương có tên là “Câu cá”, mô tả một ngư dân câu cá bên hồ đẹp như tranh vẽ. Nó kết hợp tất cả các kỹ thuật nêu trên một cách khéo léo. Phần lớn hồ nằm khuất sau những ngọn đồi chiếm vị trí chủ đạo của phần nền và phía sau một ngọn núi xa xa, những dải đất rộng lớn vượt tầm mắt của người xem. Cảnh này rất giàu tương phản: cao và thấp, mềm đi với cứng, cong đối với thẳng, dày đặc với khoảng trống thưa thớt—sự hoà quyện sinh động của những đối cực này tạo ra hình ảnh cực kỳ sống động. Với vẻ duyên dáng, đường nét tinh tế, những thế cây xuất hiện tạo cảm giác như đang chuyển động. Dọc theo bờ hồ, các dáng cây sắc nét liên kết với nhau để tạo thành một dải hình bán nguyệt, nhẹ nhàng thấp thoáng vẻ khúc khuỷu địa hình. Tất cả các yếu tố hữu hình bao trùm không gian vô hình, và ngược lại.. Mỗi một cá thể, được chọn lọc và bố trí cẩn thận, tỉ mỉ, đóng một vai trò quan trọng trong toàn cảnh và liên quan chặt chẽ với phần còn lại. Khí chuyển động tự nhiên. Ấn tượng tổng thể của tác phẩm tạo cảm giác gắn bó, thư thái, và an bình.
Bài viết này đã được xuất bản lần đầu tại Câu lạc bộ Bonsai Quốc tế, tháng / tháng 6 năm 1991.

1. Các bước tiến hành khi chế tác hòn non bộ:

- Vẽ phác thảo: Muốn làm một hòn non bộ, trước hết ta cũng nên cẩn thận lấy giấy, viết ra vẽ một phác thảo. Có thể dùng đá làm mô hình giả dưới đất để từ đó mà rút ra được những ý kiến mới mẻ trước khi làm chính thức.

- Chuẩn bị vật liệu: Vật liệu chính để làm non bộ là đá; (loại đá thích hợp nhất là đá San hô), xi măng, cát, sắt, đây là những loại vật liệu để xây, kết nối các khối đá lại với nhau hay xây hồ, bể cạn.

- Đồ trang trí phụ: Muốn hòn non bộ đẹp và có hồn, phải bổ sung những đồ trang trí như: chùa, nhà, chim, thú, ngư, tiều, canh, mục và kể cả cây cảnh.

- Cây trồng trên non bộ: Cây trồng trên non bộ phải nhỏ nhắn, nhưng phải có dáng cổ thụ, chịu hạn, dễ bám vào đá. Một số cây hay dùng như: cần thăng, sung, kim quít, đinh lăng lá nhỏ, sanh, si, bồ đề, thạch tùng, vạn niên tùng( tùng La Hán), dương xỉ son liễu, ngâu, khế, ngũ trảo, bùm sụm, trầu bà, tóc tiên, thủy trúc v.v....

- Đồ nghề: Muốn hòn non bộ đẹp, phải có cưa, đục, rũa, búa để gọt, đẽo v.v... cho các hòn đá đẹp và vừa theo đúng ý mình.

2. Cách bố cục của hòn non bộ

Non bộ là một tác phẩm nghệ thuật , nên cũng như thơ văn và nhạc, họa, sáng tác phải có bố cục vững vàng. Bố cục của non bộ chịu ảnh hưởng của luật không gian ba chiều của hội họa như: cao thấp, xa gần, trên dưới... Quả núi được chia ra làm 3 phần rõ rệt:

- Ngọn núi: Ngọn núi còn gọi là chóp núi, hay đỉnh núi. Đây là phần cao nhất của quả núi. Ngọn núi nếu nhọn là núi trẻ, và tròn đầu là núi già. Thường thì non bộ người ta chơi núi trẻ nên ngọn núi vút thẳng lên tượng trưng cho trời. Trời thì ở vị trí cao nhất, nên nếu trên chót đỉnh có cây là sai nguyên tắc.

- Sườn núi: Sườn núi nằm vào khoảng giữa của quả núi. Đây là phần lớn nhất và quan trọng nhất, giá trị của quả núi đẹp xấu ra sao tùy vào sự bài trí của phần này. Sườn núi tượng trưng cho người. Sườn núi thường có gềnh, thác, hang động, khe rãnh, và những gì liên quan đến sự sống của động và thực vật.

- Chân núi: Chân núi là phần nền của quả núi, tính từ phần nền nổi trên mặt nước, xuống phần đá ngầm, và phần đế của quả núi. Chân núi tưựong trưng cho đất, nên vừa vững chắc, vừa phì nhiêu, tùy vào đó mà tạo sông, suối, ao, hồ, có ruộng, vườn, có sự sống của con người và muông thú.
Chú ý rằng vị trí núi phải đặt cho hợp lý để giữ sự cân đối, phải "đồng thanh, đồng thủ" mới đẹp mắt. Diện tích núi không được chiếm quá hai phần ba mặt hồ.

*Thế núi của non bộ

1. Ngọn độc phong
Chỉ có một ngọn núi đơn độc, không có núi phụ (núi khách) cận kề, cũng không có đồi, gò chung quanh chân núi. Thế núi đơn độc, tất nhiên phải cao và hiểm trở.. Ngọn độc phong đơn độc, nhưng ngạo nghễ, như kẻ anh hùng đầu đội trời, chân đạp đất, không hề biết kiêng sợ một ai v.v....
2. Ngọn song phong
Thế song phong là thế núi có hai ngọn núi trong bồn hay bể cạn. Một núi cao và một núi thấp, vị trí nằm ngang hàng nhau. Nếu hai ngọn núi đều cao vút lên trời thì gọi là song phong, còn nếu ngọn của núi cao hơn nghiêng về bên núi thấp thì nó mang tên khác là PHU THÊhay PHỤ TỬ.
3. Ngọn đa phong
Thế đa phong là thế núi có trên hai ngọn, như ba hoặc bốn ngọn... nối tiếp nhau tạo thành thế trường sơn. Những ngọn này cao thấp khác nhau, tạo nên nhiều tầng, nhiều lớp cao thấp. Tuy nhiên phải có một núi chủ, đặt ở vị trí nào cũng được.
4. Ngọn kỳ phong
Thế núi này đứng biệt lập ra một nơi, cách xa những núi nhỏ khác. Thế núi không những cao lớn dị thường, và cón nên vẻ kỳ bí gây sự tò mò cho người thưởng ngoạn. Ngọn kỳ phong có thế núi chớn chở, ngọn cao vút tận mây, so với những ngọn núi gần đó thì chiều cao và chiều rộng cách xa một trời một vực. Thế núi này thường được đặt trong một góc vườn hay sân rộng mới đúng vị thế của nó.
5. Ngọn cương lĩnh
Thế núi cương lĩnh là thế núi thấp, ngọn bằng, đây là thế núi già, chung quanh có nhiều đồi trọc. Trong thế núi này chúng ta kiến tạo được nhiều sông suối, ao hồ, đường mòn khúc khửu quanh co, tạo thành được nhiều cảnh trí vừa lạ, vừa đẹp.
6. Ngọn long thăng
Thế núi Long Thăng có hình dáng con rồng đang trỗi dậy bay lên. Thế núi hiểm trở, sườn nghiêng và ngọn dốc lên cao, tượng trưng cho sự vươn mình trỗi dậy, không chịu khuất phục, đầu hàng nghịch cảnh. Khó khăn đến mấy cũng cố vươn lên, cất đầu lên cho bằng được.
7. Ngọn lập chương
Thế núi vừa cao vừa rộng nhìn xa như một bức bình phong chớn chở, vách núi dựng đứng, có thể bằng phẳng trơn tuột mà cũng có thể đá dựng đứng chớn chở như gươm, gây nên sự hiểm trở vô lường. Vách núi như vậy thật hiểm gọi là Huyền Nhai.
Thế núi vừa cao vừa rộng nhìn xa như một bức bình phong chớn chở, vách núi dựng đứng, có thể bằng phẳng trơn tuột mà cũng có thể đá dựng đứng chớn chở như gươm, gây nên sự hiểm trở vô lường. Vách núi như vậy thật hiểm gọi là Huyền Nhai.
8.Ngọn kỳ nham.
Thế núi kỳ lạ, ngọn có dạng hình thù đặc biệt như một tàng cây, một hình thù của người hay vật. Như kiểu núi Voi Phục, núi Mẹ Bồng con vv....Dạng núi này đưa vào hòn non bộ thường không được đẹp, trừ trường hợp có những tảng đá có sẵn hình thù quái dị đặt vào thì lại khác. Nếu không thì phải có bàn tay khéo léo của con người, chịu khó gọt đẽo, mài giũa tinh vi từng đường nét vv..

chuyện là hôm qua đang chơi game bỗng nghe tiếng khẹc khẹc ngoài cửa thì em chạy ra thấy con cú đang nằm trước cửa ,em đến gần nhưng nó ko bay đi tìm ra thấy là cánh nó bị thương , chắc là do bị con mèo nào cào em thấy thương quá nên định nuôi nó mấy hôm cho nó liền lại cánh rồi thả nó đi nhưng ko biết nó ăn gì mong các bác chỉ giáo!
p/s: mà cho em hỏi luôn đây là cú mèo hay cú lợn thế ạ

[ATTACHMENT NOT FOUND]

[ATTACHMENT NOT FOUND]

[ATTACHMENT NOT FOUND]

[ATTACHMENT NOT FOUND]

e có nuôi 1 con yến,các bác cho em hỏi ở HN có chỗ nào bán thức ăn cho yến mấy loại hạt trộn lẫn không ạ ?cho em xin địa chỉ với giá luôn ạ.Em nuôi có 1 con nên chỉ cần mua gói 1 2 lạng thôi ạ.Mua nhiều chim ăn không hết để lâu sợ hỏng.Thanks các bác ạ

[SIZE=17px]Hôm qua em phát hiện con Nhồng của em bị triệu chứng giống như lồi trĩ, em thấy nó xù lông, toàn thân nó hơn giựt giựt kiểu giống như mình đang cố rặn ỉa. Nhưng em nhìn kỹ lại thì thấy không giống như trĩ bị lòi ra, mà nhìn thấy giống là 1 cục tròn màu đỏ, có mấy mạch máu kiểu như tr1u7ng gà non vậy đó. nên em đoán chắc là lòi trứng. Mà con Nhồng này của em nhiều người nói nó là chim Mái, em nuôi đến nay nó tầm khoảng 4 tháng - 4,5 tháng (4 tháng rưỡi) thì làm sao có trứng mà bị tắc trứng.

Khoảng 10 phút sau em có lật nó lên để kiểm tra lại hậu môn của nó thì thấy cái cục đỏ đó tự thụt vô mất tiêu, lặn đâu mất. Nó vẫn ăn uống và đi phân bình thường, sau đó nó cũng hết xù lông và giựt giựt người kiểu như cố rặn ra 1 vật gì đó. Mà ăn uống, nhảy nhót, đi phân bình thường.

* Đây là hình về cái cục lòi ra mà em nói:





Em nhìn thấy giống trứng gà non hơn !


Mong các bác vào xem và giúp đỡ ! Nên bôi và mua thuốc gì cho nó uống ạ ?
Em xin cảm ơn ![/SIZE]

Mời các bác cho ý kiến về những bài báo thế này
http://m.24h.com.vn/the-thao/ba-me-anh-v...14298.html

NẾU BẠN ĐANG NUÔI HAY CHUẨN BỊ NUÔI MỘT CHÚ CHIM SAO, HÃY THAM KHẢO MỘT SỐ KINH NGHIỆM NHỎ VỀ CÁCH CHĂM SÓC CHIM SÁO Ở ĐÂY NHÉ!

Về chuồng trại của sáo
Nên tậu cái nào to một chút, không cần phải là lồng đẹp cầu kì về họa tiết Không quá to như lồng gà mà cũng đừng quá bé như lồng khuyên . Khoảng 50x 50 là được.
Về giới tính
Khi chọn sáo anh em nên chọn trống vì thường thì trống vẫn đẹp hơn về dáng dấp,oai vệ. Chọn con to mồm nhất đàn,đầu to chân cao to,mặt và mắt có vẻ dữ 1 chút thì xác xuất trống cao.Không nên mua sáo còn quá non. Không nên chọn con chưa mọc lông ống và chưa hết bọng phân, về nhiều lúc chết không rõ nguyên nhân. Và sẽ phải cho ăn liên tục sẽ vất vả không có nhiều thời gian.
Về chế độ dinh dưỡng
Cám trứng pha nước cho nhão dùng que đút cho ăn, bổ xung thêm các chất dinh dưỡng khác: Thịt bò, thịt lợn băm nhỏ, sâu (loại nào nó cũng ăn cả), châu chấu ngắt càng, tép khô giã nhuyễn trộn với cám…
Lưu ý: Sáo non còn chưa uống được nước bạn dùng xi lanh bơm nước vào miệng sáo.(nhiều người chỉ cho ăn cám nhão vì nghĩ có nước rồi nên sáo thường bị chết vì khát).
Sáo non đang bắt đầu tập mổ ( tháng thứ 2)
Hiện tượng sáo bắt đầu mổ là khi đút que sáo bắt đầu mổ vào que đút. Và để tập luôn cho sáo biết tự ăn khi đói cách đơn giản là pha cám nhão vào cóng để sáo tự mổ ăn dần, nếu khoảng 7~8 tiếng sáo ăn không hết thì nên đổ bỏ thay cám mới, không sáo ăn sẽ đau bụng do cám lên men chua. Tuy nhiên đây là thời kì đầu nên anh em phải đút thêm cho sáo.
Sáo bắt đầu thay lông ( tháng thứ 9)
Thường thì thời kì này anh em chú ý sức khỏe của sáo. Cho ăn uống chất dinh dưỡng bổ xung như đã nêu trên nhưng không nên cho ăn sâu sau lông sẽ không mượt, không đẹp. Cho sáo tắm nắng và tắm nước đều đặn.Tắm nước có thể cách vài ngày được nhưng tắm nắng rất cần thiết khi sáo đang thay lông.Nên có áo lồng vào mùa lạnh để ủ ấm cho sáo.Vì giai đoạn này sáo yếu đi 1 chút,sẽ ít hót hơn.Nếu anh em nào có điều kiện thì mua thêm thuốc bổ cho sáo.Quá trình thay lông thường kéo dài từ 2~3 tháng.
Sáo trưởng thành
Các loại bệnh sáo thường mắc phải:
- Bệnh tiêu chảy:
+Nguyên nhân: Cái này do người nuôi cho ăn quá nhiều thịt hoặc cám pha nước để lâu lên men, hoặc cám bị mốc, mối mọt.
+ Cách chữa: 1/4 viên berberin khoảng 1g hòa với nước trong cóng cho sáo uống trong ngày, liên tục trong 5 ngày.
- Lông chim xơ xác:
+Nguyên nhân: Do các kí sinh trùng gây hại bám vào lông và da, khiến sáo ngứa ngáy dẫn đến hiện tượng rỉa đến lông xơ xác, ngoài ra sáo gầy đi trông thấy dù cho ăn uống rất đều đặn và thêm nhiều các chất dinh dưỡng.
+ Cách chữa: Việc đầu tiên ta phải vệ sinh chuồng trại cho sáo, vì sáo ăn nhiều thải nhiều nên khoảng 2 ngày thay đáy lồng. Cho sáo tắm bằng nước muối pha loãng, tắm xong cho phơi nắng khoảng 15 phút cho ung trứng dận, bọ trên người sáo.
- Chim sáo bị béo phì trường hợp hiếm)
+Nguyên nhân: Sáo nuôi trong lồng không được thả lại bổ xung nhiều chất mỡ,đạm dẫn đến nguyên nhân sáo trở nên chậm chạp,sinh ra lời vận động ít hoạt bát mà thường thấy ở sáo.Có trường hợp sáo chết đột ngột cũng do nguyên nhân này.
+ Cách chữa: Khi sáo có hiện tượng trên anh em chịu khó cho sáo tắm nắng mỗi buổi sáng,và cho ăn uống điều độ lại.
- Sáo bị viêm phổi ( Hiện tượng hắt xì): Trường hợp này anh em lưu ý vì sáo rất dễ chết
+Nguyên nhân: Thường thì do khí hậu lạnh mà anh em không trùm áo lồng,hoặc trời mùa đông sáo tắm xong không có nắng.Lúc đó hiện tượng sáo bắt đầu hắt xì lông xơ xác,toàn thân run lên.
+ Cách chữa: Buổi tối trước khi đi ngủ nên trùm áo lồng tránh lạnh cho sáo.để nơi ấm áp. Pha nước đường cho vào cóng nước.
Sáo là loài chim khá khỏe những trường hợp mắc những bệnh trên khá hiếm gặp ở sáo, có thể trong quá trình nuôi sáo sẽ gặp. Nhưng khi chăm sóc sáo tốt thì tự nhiên sáo có sức đề kháng và khỏe mạnh để chống lại bệnh tật rồi.

Chung cư mình ở cao 15 tầng, hiện đang có một cặp sáo nâu đang sinh sống. Vì thích chim nên mỗi khi ngồi dưới sân chung cư, mình hay để ý và theo dõi chúng. Chúng thường làm tổ ở lỗ thông hơi của các căn hộ (khoảng tầng 8). Mình thích và yêu các chú chim tự do, nhiều lúc mua thóc về, xuống sân vãi cho đám chim sẻ ăn. Mình đã làm 02 tổ, treo ở ban công nhà mình (tầng 12) với hy vọng cặp sáo kia sẽ đến làm tổ (chắc chắn mình sẽ không bắt chim non của nó đâu). Khoảng 1 tháng trước, chim trống tha rác và đi tìm chỗ làm tổ, có ghé qua 02 tổ tự tạo nhà mình để ngó nghiêng. Nhưng vì lúc đó ngoài ban công nhà minh đang nuối thả 01 chú chim bồ câu, bồ câu đuổi nó nên nó đã sang khu ban công nhà khác làm tổ rồi (hiện nay chắc đang ấp trứng vì vào khoảng 7:30 sáng chỉ có chú chim trống bay đi - trước đó thường bay ra cả đôi). Nay chú chim bồ câu nhà mình đã bị mất rồi, mình đã ra tiệm mua 02 chú sáo nâu (2,5 tháng tuổi) về nuôi. Mình dự kiến nuôi khoảng 3 tháng nữa sẽ tập cho chúng quen không gian và sẽ thả ra cho sống tự do (cho chúng được tự do bay đi bay về, nếu ứng khéo chúng lại làm tổ nơi mà mình đã làm sẵn thì hay biết mấy). Có bạn nào nuôi chim sáo nâu thả tự do bay đi bay về chưa thì chia sẻ thêm thông tin nhé ! Xin cám ơn