1. Suy xét:
Hẳn nhiều bạn sẽ buồn cười, có gì mà phải suy xét, thích thì nuôi, vậy thôi! Vâng, đồng ý là như vậy, nhưng vẫn có những vấn đề mà trước khi nuôi chim, chúng ta nên lưu ý tới:
[URL="http://img693.imageshack.us/i/khuoudautrang.jpg/"]
[/URL][URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Enlarge this image[/URL][URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Reduce this image[/URL] [URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Click to see fullsize[/URL]

Khứu đầu trắng

- Sức khoẻ: hãy đảm bảo là bạn và những thành viên trong gia đình bạn không có ai bị bệnh dị ứng, hen suyễn... Bụi lông chim là một trong những tác nhân kích ứng ghê gớm với những căn bệnh này!
- Thời gian: Nếu bạn hay đi công tác xa, nếu bạn thường xuyên vắng nhà, nếu cuộc sống sinh hoạt của bạn không đều đặn, nếu bạn quá vướng bận công việc, hoặc bận chăm lo con cái còn nhỏ... thì không nên nuôi chim. Bạn phải có thời gian, không nhiều, nhưng nhất thiết phải có một khoảng thời gian tương đối đều đặn trong ngày để chăm sóc chim cảnh. Hãy nhớ là cuộc sống, sức khoẻ... của chim phụ thuộc hoàn toàn vào bạn. Nếu bạn quên cho chim ăn, quên cho uống nước, quên trùm áo lồng, lười không dọn vệ sinh..., không sớm thì muộn, bạn sẽ đánh mất chú chim ấy!
- Kinh phí: hãy xác định trước là bạn có thể chi được bao nhiêu để nuôi chim. Thức ăn cho chim không quá tốn kém với người nuôi ít, nhưng có khá nhiều loại chim cảnh cao cấp đắt tiền. Cộng thêm tiền lồng chuồng, tiền mua các vật dụng liên quan, chúng sẽ ngốn của bạn không ít, nếu bạn không lên kế hoạch mua sắm trước. VD: ở TP HCM hiện nay, một cặp chim Giuoldian Finch màu Natural chất luợng tốt giá khoảng 300 ngàn đồng. Các loại màu lai giá trung bình 1-3 triệu / cặp. Yến hót loại thường 300 ngàn/con, loại khá (Hồng yến, Agate, Issabel tương đối thuần chủng: 800ngàn/cặp. con trống 500 ngàn/con), loại đặc biệt (Mosaic, Lizard, Crested, Frill, Border, Norwich... thuần chủng giá 5-7 triệu đồng/cặp).
Với những loại chim cao cấp đắt tiền, không chỉ cần có tiền, bạn còn cần phải có kinh nghiệm nuôi, vì chúng đòi hỏi chế độ chăm sóc đặc biệt hơn. Nếu không, bạn sẽ tốn tiền vô ích!
2. Vị trí đặt lồng chim:
[URL="http://img69.imageshack.us/i/yeng.jpg/"][/URL]
Yểng (Nhồng)

Nguyên tắc chung khi xác định vị trí đặt lồng chim: nơi thoáng mát, tránh gió lùa, ránh mưa hắt, tránh ánh nắng mặt trời gay gắt chiếu thẳng. Nên đặt lồng chim cạnh tường, cao quá đầu người, để tạo cho chim cảm giác an toàn hơn. Với các loại chim rừng hoặc chim treo ngoài trời, ngoài hiên nhà, nên có áo lồng hoặc lợp mái che chắn cho chim.
3. Lồng chim:
Lồng chim nên cố gắng đảm bảo rộng rãi, để chim bay nhẩy được dễ dàng. Nhược điểm của các loại lồng gỗ, lồng tre... là khó chùi rửa, dễ tạo ổ trú ẩn cho các loại rận, mạt kí sinh, gây bệnh cho chim và cho cả con người. Nếu bạn sử dụng loại lồng này, nên cọ rửa bằng xà phòng, phơi nắng thường xuyên.
Nhược điểm của lồng kim loại là nặng, hình dáng không đẹp, dễ bị rỉ sét, nếu sử dụng loại lồng này, nên chọn mua lồng kẽm không rỉ, hoặc lồng sắt tráng nhựa, hoặc tự tay sơn bảo vệ bên ngoài. Nếu tự tay sơn lồng, nên lưu ý chọn loại sơn không có chì, vì chì rất độc hại với chim.
Có một kinh nghiệm chống rận mạt kí sinh rất hay, là bạn sử dụng dầu hôi (dầu lửa) bôi lên nan lồng, đáy lồng. Kiến, rận mạt đều không thích mùi dầu này, chúng sẽ bỏ đi ngay.
4. Các phụ kiện:
- Cóng thức ăn, nước uống: hãy cố gắng chọn mua các loại cóng tự động, bạn sẽ đỡ mất thời gian thay thức ăn, nước uống hàng ngày cho chim. Mặt khác, cóng tự động sẽ giảm bớt tình trạng chim làm vấy bẩn vào thức ăn, nước uống. Nếu không có cóng tự động, bạn nên chùi rửa cóng hàng ngày để đảm bảo vệ sinh cho chim. Tránh tình trạng thức ăn thừa lên men, nước uống bẩn rất dễ gây ra các bệnh đường ruột.
[URL="http://img202.imageshack.us/i/hoami.jpg/"]
[/URL][URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Enlarge this image[/URL][URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Reduce this image[/URL] [URL="http://petmientay.ohmyforum.net/forum-f81/topic-t192.htm#"]Click to see fullsize[/URL]

Họa mi

- Cần đậu: cần đậu cho chim thường làm bằng tre hoặc gỗ. Hãy chọn các loại cây không có nhựa độc! Cần đậu làm từ cành các loại cây ăn quả rất thích hợp, vì thớ gỗ của chúng tương đối mềm, móng chim dễ bám. GC tôi nhận thấy chim rất thích các loại cần đậu bằng cành ổi, cành hồng xiêm (sabuchê), cành táo, cành me... Chặt cành, để nguyên vỏ cây, cọ rửa sạch, ngâm nước muối hay thuốc tím pha loãng, phơi khô: vậy là bạn đã có một chiếc cần đậu rất origin! Và bạn sẽ thấy chim thích thú với cần đậu này hơn hẳn các loại cần đậu bán sẵn ngoài chợ! Ngoài ra, vỏ cây tươi của cần đậu sẽ là món khoái khẩu để chim chùi mỏ (!), và là nguồn cung cấp lượng vitamine, khoáng chất tự nhiên rất tuyệt vời cho chim.
Nên có ít nhất 2 cần đậu, để cách xa nhau và chênh lệnh về độ cao, giúp chim có điều kiện bay, chuyền quãng ngắn-một bài tập thể dục rất cần thiết với chim nuôi nhà. Dĩ nhiên, với các loại lồng tre, lồng gỗ tròn... chật chội, khả năng này là không thể!
- Khay hứng phân: có thể sử dụng khay nhựa, khay tôn, hoặc bố lồng bằng simili, vải dày... Quan trọng là phải được chùi rửa, tẩy trùng sạch sẽ thường xuyên. Bạn có thể lót một lớp cát mỏng, hoặc giấy báo, giấy thấm... để thấm hút phân chim nhanh hơn
- Ổ chim: với các loại chim nuôi đẻ, cần phải có chiếc tổ thích hợp. Ngoài ra bạn cẫn chuẩn bị sẵn xơ dừa, rơm, cỏ khô... đã được phơi sạch để làm vật liệu lót ổ cho chim.
- Thùng, lọ, khạp... đựng thức ăn cho chim: Luôn kiểm tra, lau chùi để tránh tình trạng thức ăn bị khô, mốc, mọt...
5. Chọn mua chim:
Bạn sẽ đặt câu hỏi: vậy tôi nên mua chim gì?3 lựa chọn:
- Chim rừng: là các loại chim bắt từ rừng về, không có khả năng thuần hoá sinh sản trong điều kiện nuôi nhân tạo: hoạ mi, chích choè, hồng tước, thanh tước, sơn ca, khướu, cu gáy...
Bạn là người mới chưa có kinh nghiệm? Hãy mua chim thuộc (chim đã được thuần, đã quen với thức ăn nhân tạo, quen cảnh sống lồng chuồng... ). Không nên mua chim bổi (chim mộc) mới bắt ở rừng về, khả năng sống sót là rất ít!
[URL="http://img192.imageshack.us/i/vetxanh.jpg/"][/URL]
Vẹt Xanh

- Chim nói: một số là chim rừng, một số là chim sinh sản trong lồng chuồng: vẹt (két) Alexander (con xít), vẹt xanh VN, vẹt Mã Lai, vẹt châu Úc...; nhồng (yểng), sáo, cưỡng, quạ... Nên chọn mua chim non mới bắt đầu tập ăn, chim mập mạp, nên có tương đối đầy đủ lông, có thể bay chuyền quãng ngắn. Bạn sẽ phải đóng vai bảo mẫu mớm ăn cho chim, nhưng như vậy chim sẽ dễ quen với bạn và học nói nhanh hơn.
- Chim cảnh nhỏ: phần lớn người ta nuôi chim cảnh nhỏ để thưởng thức màu sắc đa dạng của chúng, quan sát cách chúng làm tổ, ấp trứng, nuôi con; gán ghép, lai tạo màu sắc mới. Tiếng hót của chim cảnh nhỏ không lớn (kích thước chúng nhỏ mà lại!), thường đơn điệu, nhưng nghe khá vui tai. Cá biệt là trường hợp Yến hót (canary) thì vừa hót hay, giọng khá lớn và có khả năng sinh sản trong lồng được.
Ở VN hiện nay chim cảnh nhỏ có nhiều loại: yến phụng (vẹt Hồng Kông), vẹt Nhật... chim họ Finch: Bảy màu, Manh manh Nhật, Sắc nhật, Diễm Ấn, Bạc má, Long cơ... Nên chọn mua chim đã thay lông hoàn toàn (chim lứa), chúng sẽ dễ thích nghi với môi trường mới hơn. Với Yến phụng, Vẹt Nhật có thể chọn mua khi chim được 2-3 tháng tuổi; Manh manh, Sắc, Bạc má... từ 3-5 tháng tuổi. Với các loại chim nhạy cảm hơn như Bảy màu, Long cơ, Yến hót Frill, Yến Border... nên chọn mua khi chúng được khoảng 7-10 tháng tuổi.
Các nguyên tắc chọn mua chim:
- Chọn chim khỏe mạnh, nhảy nhót vui vẻ, ăn uống dễ dàng
- Chọn chim mắt sáng, không chảy nước mắt; mũi sạch, không có nhầy nhớt; không hắt xì
- Bộ lông óng mượt, sạch sẽ, ép sát vào thân
- Da chân mịn màng là chim tơ (chim còn nhỏ), càng sần sùi chứng tỏ chim càng lớn.
- Chân chim sạch sẽ, không nổi u cục, không có vết xước. Móng chân dài vừa phải, thẳng với ngón chân, không cong quặp, không mất ngón.
- Hậu môn sạch sẽ, không dính phân nhớt bẩn
- Lật ngửa chim trên lòng bàn tay: lườn chim mềm mại, đầy đặn, có lớp mỡ mỏng (chứng tỏ chim được nuôi dưỡng tốt).
- Quan sát chim bay nhảy: nhanh nhẹn, không lệch vẹo. Khi đứng, tất cả các ngón chân chim đều cong lại, bám chắc vào cần đậu, chim đứng vững không nghiêng ngả.
Đó là các nguyên tắc chung khi chọn mua chim cảnh. Mức độ chim thuần chủng, hót hay... hay không thì người có kinh nghiệm mới có thể nhận biết được. Nếu có thể, hãy mua của người quen hay nghệ nhân có kinh nghiệm, bạn sẽ giảm thiểu được rủi ro hơn.
Lưu ý: chim mới mua tuyệt đối không thả nuôi chung hoặc nuôi quá gần với chim đã có ở nhà. Cần cách li theo dõi một thời gian, thông thường từ 1- 4 tuần tuỳ theo loại chim và khả năng lây bệnh của chúng. Nếu không, rất có thể chú chim mới tuy trông khỏe mạnh nhưng đã là nguồn ủ bệnh, và sẽ lây lan bệnh gây thiệt hại với chim nhà.
Cuộc Sống Việt _ Theo Sở Khoa học và công nghệ Bắc Ninh

là câu hỏi của rất nhiều người muốn có một chú chim cảnh để bầu bạn tâm tình. Có lẽ ai cũng biết là người ta thường nuôi két (vẹt), nhồng, sáo, cưỡng, quạ... để dạy nói. là câu hỏi của rất nhiều người muốn có một chú chim cảnh để bầu bạn tâm tình. Có lẽ ai cũng biết là người ta thường nuôi két (vẹt), nhồng, sáo, cưỡng, quạ... để dạy nói.

TTO - Được mệnh danh là “chúa tể” của trời xanh, có tên trong Sách đỏ thuộc những loài động vật quý hiếm, thế nhưng ngay giữa Sài Gòn, loài chim “vua” - đại bàng đang trở thành “hàng độc” phục vụ thú chơi thời thượng của nhiều người.

Ông H. chăm chút cho chú chim đại bàng cưng hơn một năm tuổi Ảnh: N.K. Tại những điểm bán chim, thú quý hiếm di động trên một số tuyến đường ở Sài Gòn, một số “lò” bí mật chuyên cung ứng chim đại bàng trong TP, việc mua bán diễn ra lén lút nhưng vô cùng sôi động. Ngay cả trên một số trang web, việc mua bán loại chim “vua” quý hiếm này cũng nhộn nhịp không kém.
Đường đi của chim “vua”

Động vật “sách đỏ” vẫn được bày bán
Tại “lò” của ông D., một con báo đá (beo) con được chào bán giá 1,5 triệu đồng. Tại “sới” chim sát khu vực bên hông Thuận Kiều Plaza, những loài chim như ó, ưng... cũng được bán khá công khai. Người bán, kẻ mua vô tư kỳ kèo trả giá. Tại “cửa hàng di động” chuyên bán thú thuộc da ở quốc lộ 1A, quận 12, “đầu nậu” tên H. tiếp thị cả một cuốn album có đầy đủ các “mặt hàng” quý hiếm từ thú thuộc da cho đến các loại thú còn sống để sẵn sàng cung cấp cho khách. “Cần đại bàng hoặc bất cứ loại động vật quý hiếm nào thì cứ điện thoại trước chúng tôi đáp ứng ngay, đảm bảo 100% hàng thật” - H. khẳng định.
Chiều 5-5-2010, qua điện thoại hẹn trước chúng tôi gặp Th., một tay “cò” chuyên môi giới việc mua bán đại bàng ở ngã ba Nguyễn Thị Minh Khai - Lê Quý Đôn (Q.3). Sau vài cuộc điện thoại gọi cho “đối tác”, Th. dẫn chúng tôi đến một “lò” chuyên cung cấp chim đại bàng cho dân chơi trong TP tại một căn nhà nhỏ nằm sâu trong con hẻm trên đường Nguyễn Xí (Q.Bình Thạnh). Căn phòng chỉ rộng hơn 20m2, chất đủ loại thùng cactông đựng một số loài chim như sáo, vẹt, ó, ưng... cho đến một số loài thú quý hiếm như sóc bay, báo đá... Chỉ có một con chim đại bàng để trong thùng cactông gần cửa ra vào. “Chính hiệu đại bàng xịn đấy, mới được một tuần tuổi, giá 1,7 triệu đồng không bớt một đồng. Con nào vừa đưa về là có người lùng mua ngay, hàng hiếm mà. May cho mấy cậu đến đúng lúc...” - chủ “lò” cung cấp chim tên D. giới thiệu và ra giá.
Ông D. nói rất nhiều người săn tìm đại bàng nhưng mua nhầm chim... ó. “Nếu đúng là hàng xịn thì phải nhìn vào mỏ, mắt và móng. Mỏ đại bàng thường nhọn, sắc và dài. Mắt sắc lạnh và có màu vàng. Chân thì khỏi phải nói, nó có bộ móng rất dài và nhọn không một loài chim nào sánh được. Lúc mới đưa về nó đỏ hỏn, chưa có lông, nhưng chỉ khoảng một tuần lông tơ đã dày khít mình và đi lại được. Hiện nay giá 1,7 triệu đồng chứ qua tuần sau ít nhất phải trên 2,5 triệu. Con này khi lớn tối đa trên 3kg, khi dang cánh tầm 1m” - D. tư vấn.
D. tự giới thiệu mình là đường dây chuyên cung cấp các loài động vật quý hiếm từ A- Z, đặc biệt là loại hàng cực hiếm và đang “nóng” nhất, được nhiều đại gia săn lùng hiện nay là chim đại bàng. “Tụi tôi chỉ giao hàng tại nhà, không mang ra đường bán như mấy tay lái kia. Đại bàng quý hiếm, cấm buôn bán nên lỡ bị bắt coi như mất cả chì lẫn chài” - D. nói.
Theo lời chủ “đường dây” cung cấp đại bàng này, loại chim “vua” có mặt tại TP.HCM chủ yếu từ nguồn cung cấp chính ở khu vực Tây nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum...) và vùng đảo Phú Quốc. Riêng “hàng” của D. được chuyển về từ Đắk Lắk bằng đường xe khách. Ông D. có cả một “đường dây” chuyên chở hàng cấm cho mình. Những con đại bàng, phần lớn là chim non, sau khi mua lại từ những người chuyên đi săn bắt lén trong các khu rừng Tây nguyên sẽ được đặt kỹ càng vào trong các thùng cactông có lỗ thủng cho thoát hơi. Tất cả được để dưới gầm xe khách rồi chuyển về bến xe miền Đông. Sau khi đến nơi sẽ có người điện thoại hẹn trước ra lấy.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hoạt động buôn bán loài chim “vua” khá kín kẽ. Tại TP.HCM hiện có trên 15 đầu mối cung cấp loại chim hiếm này. Ai muốn đặt mua phải có người quen biết giới thiệu trước. Chúng tôi gặp một người phụ nữ tên N., dân trong nghề gọi là N. “đại bàng”. Bà N. cùng một đứa cháu tên T. là chủ một trong những đường dây cung cấp đại bàng lớn nhất TP, có “lò” phía bên hông khu Thuận Kiều Plaza trên đường Hồng Bàng, Q.5.
T. tự tin quảng cáo: “Ở Sài Gòn này đường dây cung cấp chim “vua” của tụi tui là uy tín nhất. Đại bàng vừa quý lại hiếm nên phải tầm nửa tháng mới có hàng một lần với số lượng hạn chế. Mấy “lái” ở nhiều “lò” trong TP đều là “chân rết” lấy hàng từ chỗ tui mà ra”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, đợt hàng về các “lò” nhiều nhất là 10 con đều còn đỏ hỏn. Giá gốc rẻ nhất cũng phải 1-1,5 triệu đồng/con. Dù mỗi lần hàng về nhiều trên chục con nhưng các “lò” khi bán chỉ dám đưa 1-2 con ra giới thiệu, vì đưa ra nhiều sợ bị bắt. Khách mua chim sẽ được các “cò” dắt về tận kho hàng của các “lò” xem hàng. “Ba ngày trước, tôi nhận hàng từ Tây nguyên về bảy con, mới một tuần tuổi nhưng to bằng bắp tay. Hàng bán đắt như tôm tươi, chưa đầy hai ngày đã hết sạch” - T. cho biết.
Còn L.H., chủ một đường dây cung cấp đại bàng khác ở đường Quang Trung, Q.Gò Vấp, tự nhận chuyên cung cấp đại bàng lớn có giá từ hàng chục triệu đồng/con và đảm nhận luôn việc huấn luyện chim cho các đại gia. H. chỉ cung cấp đại bàng cho các mối quen và người mua phải chuyển tiền vào tài khoản trước cho các “cò” của H. rồi mới nhận chim. Khi biết chúng tôi được mối quen giới thiệu, H. thân thiện: “Mấy cậu vẫn phải chuyển tiền trước như thỏa thuận. Muốn đại bàng con hay đại bàng lớn, loại cực quý hiếm đều có. Yên tâm, sẽ có người giao hàng tận nhà, chỗ quen biết, chim không như ý sẽ trả tiền lại...”.
Đẳng cấp chim “độc”

Con đại bàng 1 tuần tuổi được T., một đầu mối chuyên buôn bán đại bàng ở khu vực bên hông Thuận Kiều Plaza, ra giá 1,5 triệu đồng - Ảnh: H.L. “Bây giờ thú chơi cọp, beo không còn hút nữa mà người ta chuyển sang chuộng chơi đại bàng, nhất là những người khá giả tìm mua đại bàng ráo riết. Ngoài nuôi để thể hiện “cá tính”, “đẳng cấp”, một số người còn nuôi để lấy hên trong công việc, trong cuộc sống vì nhiều người tin rằng nuôi loại chim “vua” này sẽ gặp nhiều may mắn” - T. nói.
Một đại gia là chủ một doanh nghiệp may ở Q.6 đã mua đến sáu con đại bàng, con to nhất nặng gần 3kg, nhỏ nhất nặng 1,2kg. Trị giá mỗi con lên đến 6-7 triệu đồng. Ông này cắt cử hẳn mấy người giúp việc chuyên chăm sóc chim. Thú vui của đại gia này là mỗi khi rảnh rỗi lại đưa chim đi dạo phố cho mọi người phải trố mắt nhìn vì lạ. Ông khẳng định không phải chỉ nuôi cho vui, mà từ ngày nuôi nhiều chim “vua” công việc kinh doanh của ông bỗng lên như diều gặp gió.
Bắt chước bồ câu đưa thư, chó bécgiê “thám tử”, nay đại bàng được các đại gia tậu về và huấn luyện để săn bắt chuột và... giữ nhà. Ông H., ngụ Q.Bình Thạnh, rất hãnh diện vì đang sở hữu một con đại bàng hơn một năm tuổi. Căn nhà của ông chỉ có một trệt một lầu nhưng ông dành riêng lầu 1 cho con chim tự do bay nhảy, chao lượn. Trên quả cầu sắt được quấn bởi lớp vải dù mềm, con đại bàng đứng khá oai vệ. Hai cổ chân vàng óng được cố định bằng hai lớp da và buộc với một sợi dây dù gần 1m vào cửa sổ. “Đại bàng dòng săn mồi này rất hiếm ở VN, nuôi sống đã khó, huấn luyện trở thành “chiến binh” săn mồi lại càng khó hơn” - ông H. khẳng định. Mỗi ngày, ông H. dành 2-4 giờ để chăm chút cho chim.
“Hằng tuần tôi và nhóm bạn thường mang chim đi tập dượt cho chim bay và săn mồi ở công viên Gia Định. Để tránh sự dòm ngó của nhiều người và lực lượng kiểm lâm, bọn tôi nhốt chim trong một thùng gỗ lớn khi di chuyển” - ông H. nói. Ông H. bảo tiếng kêu của đại bàng rất chát chúa và là loại chim có “máu lạnh” nên sẵn sàng tấn công người lạ khi đến gần.
Nhiều người nuôi đến 3-4 con đại bàng lớn ngay phòng khách để canh chừng... người lạ. Mỗi khi có người vào nhà, đại bàng gào lên và bay sà sà tấn công khách “trông rất oai và độc”. Bà K.Y., chủ doanh nghiệp kinh doanh vàng ở Q.Tân Bình, còn đầu tư hẳn một chiếc lồng hàng chục triệu đồng cho hai chú chim “vua”, trị giá mỗi con lên đến hơn chục triệu đồng. Để chim bay đi không quên đường về, bà Y. đã chích luôn cho chim một chất thuốc gây nghiện nên suốt ngày chim quấn quýt bên chủ. Thỉnh thoảng, người đến mua bán vàng lại phải một phen hoảng hốt vì sự xuất hiện của con chim “lạ” hung hãn cạnh bên chủ nhân của nó.

Ông NGUYỄN ĐÌNH CƯƠNG (chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP.HCM): Khó phát hiện việc mua bán đại bàng
Chim đại bàng nằm trong phụ lục 1 (Sách đỏ) của danh mục các loại động, thực vật hoang dã quy định trong các phụ lục của công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp. đại bàng nằm trong mức cực kỳ quý hiếm. Theo nghị định 32-CP thì chim này nằm trong nhóm 2B thuộc loại động vật quý hiếm.
Hiện nay, ở các khu rừng thuộc các tỉnh Tây nguyên vẫn tồn tại những loại chim này, hiện chưa nắm rõ số lượng. Thời gian qua chi cục đã bắt được rất nhiều vụ buôn bán đại bàng. Tuy nhiên, do hoạt động trên lén lút, tinh vi nên việc phát hiện, xử lý gặp rất nhiều khó khăn. Đối với hành vi buôn bán, vận chuyển, nuôi nhốt trái phép, không có nguồn gốc, giấy tờ loại chim này (kể cả vô tình nuôi làm cảnh) sẽ bị tịch thu và xử phạt theo nghị định 99-CP. Tùy theo mức độ nặng nhẹ mà quyết định xử lý hình sự hay hành chính.
HOÀNG LỘC - NGỌC KHẢI

Thời gian gần đây, trên mạng xuất hiện nhan nhản các trang web mua bán chim đại bàng để phục vụ thú chơi “độc” của nhiều người tại TP.HCM. Những tưởng thú chơi “cầm tù” chúa tể trời xanh chỉ xuất hiện ở Sài Gòn. Tuy nhiên, “dân chơi” Hà Nội cũng tỏ ra không kém cạnh. Nếu tìm hiểu kỹ có thể thấy loại chim quý này đang trở thành thú tiêu khiển của một số người.

“Độc” nhưng phạm luật

Giới chơi chim đại bàng đất Hà thành có vẻ kín tiếng hơn những người có cùng sở thích ở TP.HCM. Trên các trang web mua bán và hướng dẫn giá cả, cách nuôi, thông tin chủ yếu hướng vào thị trường TP.HCM. Tuy nhiên, qua giới thiệu của H. nhà ở Hoàng Mai, Hà Nội một người khá nổi tiếng trong giới chơi chim ở Hà Nội thì có thể thấy thú chơi chim đại bàng cũng không xa lạ gì với dân chơi Hà Nội.

Trong nhà H., từ hiên cho tới vườn lủng lẳng hàng trăm lồng chim, có rất nhiều loại, từ loài chim để chơi màu sắc lông như gà tre, vẹt, chào mào, bồ câu hội, hoàng yến... đến loài chim chơi tiếng hót như cu gáy, khướu, họa mi, sơn ca. Cũng như TP.HCM, những người chơi chim đại bàng ở Hà Nội không hiếm, cũng như cách chơi đại trà của người Sài Gòn, chỉ cần nuôi chim sống khỏe mạnh là được. Ở Hà Nội hiện nay, hầu hết người chơi cũng chỉ dừng lại ở mức độ “nuôi nhốt”, dùng xích cột chân chim vào một chỗ để làm cảnh hoặc nhốt chim vào lồng để ngắm! Như vậy, chim không chết nhưng cũng sống “dặt dẹo” vì đã mất hết những đặc tính săn mồi bản năng của loài nhất điểu. Nuôi đã khó, huấn luyện đại bàng còn khó hơn. Theo H người được gọi là có vía chơi chim là phải thần phục được loài chim đế vương này. Tận mắt nhìn thấy đại bàng, nhất là đại bàng đã được huấn luyện theo lệnh chủ, trước đây tôi chỉ thấy trong... phim, sau khi thuyết phục, H. đồng ý để tôi thực mục sở thị chúa tể trời xanh.

Chú đại bàng thuần hóa trên tay H.

[ATTACHMENT NOT FOUND]
Chim khướu Kon Ka Kinh chụp được trong chuyến đi đầu tháng 5 vừa rồi
Hanno StammMay mắn đã đến khi có tin một đôi khướu Kon Ka Kinh (tên một vùng rừng thuộc tỉnh Kon Tum) xuất hiện. Anh bạn Simon làm việc ở Birdlife ngay lập tức báo cho chúng tôi. Chúng tôi nhanh chóng lập nhóm và hẹn ngày sớm nhất cùng nhau chia sẻ niềm vui.
Những người bạn trong chuyến đi ba năm trước là Hanno và Hà từ Campuchia, Richard Craik từ công ty du lịch chuyên tổ chức các chuyến đi quan sát chim Thường Điểu (Vietnam Birding - TP.HCM) và tôi từ Huế đến Đà Nẵng để cùng nhập nhóm. Lần này, ngoài ống nhòm, Hanno còn mang cả máy ảnh tiêu cự đến 400mm với hi vọng có được những tấm ảnh đẹp mà rất ít người hiện sở hữu.
Đầu tháng 5-2010. Băng qua những cánh rừng Trường Sơn, chúng tôi đến thẳng đèo Lò Xo để quan sát loài khướu vằn đầu đen, loài đặc hữu của vùng núi Ngọc Linh. Như những lần trước đến đây, sau một hồi tìm kiếm trên đồi xen lẫn nương rẫy của đồng bào dân tộc, chúng tôi gặp ba chú chim đang vui đùa trên một lùm cây. Nhưng vẫn là ba chú chim mà chúng tôi thấy cách đây ba năm.
Rời đèo Lò Xo, chúng tôi tiếp tục lên đường đến Măng Đen (Kon Tum). Quanh co trên những sườn núi ở độ cao trên 1.200m so với mực nước biển và xuyên cánh rừng ngút ngàn, tất cả cùng ồ lên khi địa điểm được mô tả xuất hiện trước mặt.
Nhưng qua điểm đầu tiên, rồi điểm thứ hai... con khướu Kon Ka Kinh vẫn hun hút đâu đó trong rừng già bí ẩn. Thế rồi... Một tiếng hót lanh lảnh vang lên làm tất cả giật bắn người. Đây chính là âm thanh mà chúng tôi nghe trong băng ghi âm khi tìm hiểu về loài chim khướu Kon Ka Kinh. Những chuyển động nhẹ nhàng sau khóm lá khô lại càng làm hồi hộp hơn. Ôi con khướu Kon Ka Kinh kia rồi! Tất cả đều nín lặng nhưng trong lòng đang vỡ òa một niềm vui khó tả. Những chiếc máy ảnh đều đồng loạt bấm.
Chúng tôi đi sâu vào cánh rừng không có cây bị đốn hạ, tiếng loài khướu Kon Ka Kinh và nhiều loài khác rộn rã hơn. Lần này những con khướu Kon Ka Kinh xuất hiện một cách rõ nét và đẹp mê hồn. Chúng tôi nhìn ngắm đến mãn nhãn. Những chiếc máy ảnh dường như cũng đã no nê...
Trên đường quay trở lại Pleiku, chúng tôi sôi nổi thảo luận về các điểm đến tiếp theo với mong muốn còn có thật nhiều những loài tồn tại trong hoang dã để mọi người có thể chiêm ngưỡng. Nhưng tiếng chuông điện thoại của một người trong nhóm liên tục đổ dồn, tin báo một con tê giác Java tại vườn quốc gia Cát Tiên vừa được phát hiện chết trong tình trạng bị cắt chiếc sừng.
Niềm vui tràn trề với khướu Kon Ka Kinh đã chùng xuống với tin buồn tê giác. Liệu những chú khướu đặc hữu hiếm hoi và đẹp mê hồn kia có được yên ổn không?
Khướu Kon Ka Kinh được phát hiện lần đầu tiên trên thế giới vào năm 1996 tại Kon Ka Kinh (Kon Tum), là loài chim đặc hữu của Việt Nam.
Loài này có hình dáng giống như loài họa mi nhưng hai bên bao lông tai có màu nâu đỏ nên tên tiếng Anh gọi là Chestnut eared laughingthrush. Tiếng hót của loài này là sự hòa trộn của họa mi và chích chòe lửa. Nơi sinh sống của chúng là vùng rừng thứ sinh phục hồi tốt ở khu vực huyện Kon Plong, Kon Tum. Trong giới birder trên thế giới, có rất ít người thấy loài này trong môi trường tự nhiên và nhóm đi vừa rồi là nhóm thứ 4 nhìn thấy, khiến Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn cho giới birder trên thế giới.
LÊ QUÍ MINH

Những loài chim khướu Việt Nam.

Khu bảo tồn thiên nhiên DaKrong (Quảng Trị) vừa được đoàn chuyên gia của bảo tàng lịch sử tự nhiên Stockholm (Thụy Điển) và Viện sinh thái Tài nguyên Sinh vật (Hà Nội) phát hiện thêm 30 loài chim mới, nâng số chim bảo tồn lên 200 loài, trong đó có nhiều chim khướu , đặc biệt là khướu mun.

Khướu (Timaliidae) họ chim, thuộc bộ Sẻ (Passeriformes) gồm các loài chim rất đa dạng, có cở trung bình, một số loài khướu cỡ nhỏ. Bộ lông khướu mền, dày, xốp, thường có màu xỉn, cánh tròn, chân khỏe và cao, thích nghi với việc di chuyển trên mặt đất và trên các cành cây, có tiếng hót vang và hay.

Phần lớn khướu sống thành đàn nhỏ, trong các tầng cây bụi hay dưới tán rừng, chủ yếu sống định cư.

Tổ hình chén hoặc tồ có mái che. Phần lớn các loài khướu, con trống và con mái có bộ lông và vóc dáng giống nhau.

[ATTACHMENT NOT FOUND]
Chim yến Canary được con người thuần dưỡng cách đây 400 năm. Đầu tiên, khi các cuộc chiến tranh giành lãnh địa, lãnh hải xảy ra giữa các quốc gia thuộc châu Âu, người ta đã đem về đất liền những chú chim yến hoang dã, vóc bé nhỏ, màu lông xanh tối với những phớt vàng màu cỏ úa từ quần đảo Canaries bên bờ Đại Tây Dương và trên đảo Elbe thuộc Địa Trung Hải. Tuy không đẹp nhưng bù lại, giọng hót của nó quyến rũ người nghe ngay lập tức. Nó có tên khoa học là Serius Canaries.

THỨC ĂN CHO CHIM YẾN

Từ kinh nghiệm nuôi chim cảnh của bản thân kết hợp với tham khảo sách vở, trại chim của các nhà nghiên cứu nuôi chim cảnh nổi tiếng trên thế giới, tôi nhận thấy một trong những sai lầm của đa số người nuôi chim cảnh ở nước ta là cho chim một chế độ ăn quá đơn điệu, không đủ chất, trong khi ngoài thiên nhiên chúng ăn một hỗn hợp thức ăn đa dạng hơn rất nhiều.


Nhiều người vì cưng chim nên chỉ cho chim ăn hạt kê đắt tiền không thôi, hoặc chỉ dùng lòng đỏ trứng mà không dùng lòng trắng, trong khi thực ra lòng trắng trứng mới chính là nguồn cung cấp đạm chủ yếu. Chính vì vậy mà trong khi tại các bird farm kinh doanh chim cảnh trên thế giới rất thường gặp những chú chim Canary hoặc Gouldian Finch đã 7-8 năm tuổi vẫn còn sung sức, hót hay, sinh đẻ tốt... thì ở VN thật hiếm gặp những chú chàng lớn tuổi như vậy mà vẫn còn phong độ. Thường nếu để chim sinh sản nữa thì chỉ trụ được 2-3 năm!

Dĩ nhiên những vấn đề khác trong chăm sóc cũng là nguyên nhân gây nên tình trạng chim cảnh sống không đủ tuổi thọ của chúng, nhưng không thể không nhìn nhận tầm quan trọng của chế độ ăn hợp lí. Sau dây là vài kinh nghiệm của tôi trong việc cho Canary ăn:

1-Thức ăn hạt: đa dạng, sử dụng tất cả các loại hạt nhỏ vừa miệng chim mà VN có thể tìm được.

Công thức thông thường của tôi: 50% kê (bao gồm tất cả các loại kê vỏ vàng, kê vỏ đỏ, kê vỏ trắng với số lượng bằng nhau hoặc nhiều kê vàng, nhiều kê đỏ hơn tuỳ mùa), 20% hạt yến mạch, 20% hạt cải xanh, 10% hạt mè (hạt vừng) gồm 5% mè đen+5%mè vàng. Có thể cho thêm hoặc thay vào kê một chút thóc (lúa) loại hạt nhỏ, vỏ mềm, hoặc hạt hướng dương nhỏ.Trong trường hợp khó tìm hạt yến mạch, có thể thay thế bằng hạt xà-lách. Mỗi chú chim kích thước bình thường ăn khoảng 1-1.5 muỗng canh hạt hỗn hợp/ngày.

Lưu ý chung: cần cân đối các loại hạt chứa dầu béo với hoàn cảnh sống của chim. Nếu chuồng nhỏ, chật chội, nên hạn chế số lượng hạt mè, hướng dương, vì ăn nhiều mà ít hoạt động chim sẽ béo phì. Nếu chuồng rộng rãi, chim bay nhẩy thoải mái, thì có thể tăng lượng hạt béo lên.

Quan điểm riêng của GC thì kích thước chuồng lí tưởng cho 1 chú Canary là dài 50cm, cao 70cm, rộng 40cm. Cho một cặp chim trống mái là dài 120cm, cao 45-50cm, rộng 40cm.Nhưng thông thường các loại lồng chuồng bán trên thị trường không được như vậy, hơn nữa lồng nuôi to sẽ chiếm diện tích nhà vốn nhỏ hẹp, nên ai có điều kiện thế nào thì làm thế nấy!

2-Thức ăn mềm

a. bánh mì khô (loại nhạt hoặc có chút bơ) bóp nhuyễn hay nghiền nát thành bột bánh mì.

b. Trứng gà luộc chín từ 15-20 phút, để từ từ cho trứng nguội. Không nên dùng nước lạnh để làm trứng nguội ngay, sẽ thay đổi một số thành phần trong trứng, chim ăn khó tiêu. Sử dụng cả lòng đỏ, lòng trắng, dùng cái dĩa nghiền trứng thật nhỏ.

c. Cà-rốt tươi rửa sạch, băm hoặc xay nhuyễn.

Trộn tất cả 3 thành phần trên vào nhau, tạo ra một hỗn hợp thức ăn mềm không quá dính tay. Chim ăn sẽ rất ngon miệng. Mỗi ngày hoặc cách ngày cho chim ăn một lần theo khẩu phần 1 muỗng cà-phê/1 con. Nếu chim ăn không hêt thì cuối ngày cần vứt bỏ thức ăn mềm đi, vì qua ngày chúng sẽ bị lên men. (nhưng thông thường là chúng sẽ ăn hêt! )

Để khỏi mất thời gian chuẩn bị, bột bánh mì có thể làm sẵn một vài kí cất nơi khô ráo, cà-rốt xay nhuyễn cất vào lọ thuỷ tinh sạch để trong tủ lạnh được 1 tuần-10 ngày, trứng luộc sẵn vài quả để tủ lạnh. Khi cần chỉ việc lấy ra trộn vào là xong.

3-Rau xanh

Rau xà-lách là loại rau thường được sử dụng cho chim cảnh ăn, trên thực tế các bạn có thể sử dụng gần như tất cả các loại rau xanh thông thường khác: cải xanh, cải thảo, bắp cải, rau dền, rau muống... miễn là rau được rửa sạch sẽ, vẩy khô. Chỉ lưu ý tránh không cho chim ăn các loại rau có nhiều dầu, có mùi (rau gia vị như ngò, cần, hành...) hoặc nhiều nhớt như mùng tơi, rau đay...

Ngoài ra, một trong những món khoái khẩu của chim là mầm hạt, bạn có thể gieo hạt kê, lúa, yến mạnh, thậm chí cả đậu xanh, đậu đen... trên cát sạch, đất ẩm cho nẩy mầm khoảng 5-10 cm, lấy ra rửa rạch cho chim ăn, sẽ cung cấp lượng vitamin và khoáng chất tuyệt vời cho chim.

Đủ đủ chín cũng là nguồn cung cấp carotine rất tốt (như cà-rốt), giúp cho bộ lông chim rực rỡ hơn.

Tóm lại, thực đơn ăn phong phú, càng gần thiên nhiên càng tốt, là nguyên tắc quan trọng nhất trong việc chăm nuôi chim cảnh, để chúng có đầy đủ dưỡng chất cần thiết, đảm bảo một đời sống mạnh khoẻ, cân bằng.

BIỂU HIỆN THƯỜNG GẶP VỚI TỔ YẾN HÓT

Vài biểu hiện trong quá trình sinh nở của chim cần lưu ý:

1- Chim mổ, phá vỡ, ăn trứng: khả năng lớn là thiếu canxi. Cần cung cấp thêm cho chim nguồn canxi dồi dào (vỏ trứng gà giã nhuyễn trộn thêm vào khoáng vi lượng, treo mai mực trong chuồng cho chim gặm suốt ngày, cho chim uống nước khoáng không có gaz...)

2-Chim mổ, cắn, đánh, hất chim con ra khỏi ổ: phần lớn là do thức ăn thiếu đạm, không đủ dưỡng chất. Cần xem lại chế độ ăn cho chim.
Nếu khi ấy chim con đã lớn, thì rất có thể chim mẹ đánh đuổi con là do nó chuẩn bị cho lứa con tiếp theo sắp chào đời! Cần chuẩn bị treo vào lồng ngay cho nó một cái tổ mới giống tổ cũ, treo ở vị trí cũ, còn tổ chim cũ với chim con ở trong dời đến nơi xa nhất trong lồng, chim bố sẽ chịu trách nhiệm nuôi con tiếp.
3-Chim tự nhiên bỏ ấp trứng, hoặc bỏ mớm con (giống trường hợp bạn kể): có thể do nhiệt độ phòng nuôi không ổn định, hoặc khí hậu bên ngoài bất thường... gây cho chim cảm giác có sự thay đổi đột ngột về môi trường, khiến chúng nghĩ đến việc thực hiện bản năng "bỏ con chạy lấy mẹ" như đã nói ở trên. Mùi khí gaz, mùi thuốc lá, mùi bia rượu..., tiếng động mạnh, tiếng ồn đột ngột (sửa nhà, khoan tường...) xuât hiện trong phòng nuôi chim cũng có thể gây ra tình trạng này. Ngoài ra, những hành động can thiệp của người nuôi (bất ngờ xuất hiện bên tổ chim; tìm cách đẩy chim mẹ ra ngoài tổ để xem chim con, xem trứng, nói to, hắt hơi to... khi đứng gần chuồng chim...) cũng làm chim sợ hãi bỏ tổ.

Tóm lại, thời điểm chim sinh nở, cũng như con người, là thời điểm rất nhạy cảm, mọi tác động, mọi can thiệp bình thường trước đây đều trở nên khó chấp nhận, phải rất thận trọng khi đến gần ổ chim, và cho chim ăn uống đầy đủ, hợp lí.

Nếu những chú chim cảnh cuả bạn quá nhạy cảm và dễ bị stress, nên chuẩn bị
- Nuôi chúng trong lồng rộng rãi hơn
- Bệ để lồng chim nên cao quá đầu người, hoặc it nhất cũng ngang tầm mắt. Bản năng của các loai chim trời là càng lên cao càng yên tâm, hãy đáp ứng cho chúng điều đó!
- Chuẩn bị sẵn cho chúng một tình trạng sức khỏe thật tốt trước khi vào mùa sinh sản.
- Ổ chim để nơi thoáng mát, nhưng kín đáo, càng xa người, gần tường càng tốt, chim sẽ cảm thấy an toàn hơn.
- Hạn chế tối đa việc theo dõi ổ chim khi không thực sự cần thiết.

Tuy vậy vẫn không thể đảm bảo hoàn toàn chim sẽ không bỏ ổ lần sau. Kinh nghiệm cho thấy nếu qua 3 lần làm tổ mà chim vẫn có thói quen xấu bỏ tổ như vậy, thì có thể khẳng định bản năng làm tổ nuôi con của chúng đã bị thoái hoá , hoặc bản thân chim đã bị stress trầm trọng, nên đổi chim mẹ (chim bố) khác hoặc sử dụng các biện pháp của con người để can thiệp giữ lại bầy chim con.

Theo hiểu biết của GoldenCanary, hiện nay tại Mĩ, Úc, Canada... đã có bán các loại thuốc chống Stress cho chim trong từng giai đọạn phát triển của chúng. Các bạn ở nước ngoài có thể tư vấn BS thú y thêm để chống Stress cho chim cảnh của mình.
Cuộc sống Việt

1- Nuôi chim đẻ:

A- Chim yến phụng: Trong mùa chim đẻ, không được xê dịch chuồng, làm động ổ, chim sẽ ngừng đẻ cho đến mùa sau.

B- Chim yến: Loại này có nhiều màu lông trắng, lông vàng (chanh và sậm), nâu có sọc (agate), vàng xanh có sọc, chim yến đỏ, Loại agate và chim đỏ thường được gọi là chim yến màu. Chim yến màu có hai giống đã được nhập cảng từ Pháp (chim lớn con) và từ Nhật Bản (nhỏ con hơn).

Màu sắc của chim yến màu: Để có màu đỏ sậm, cần phải chú trọng đến thức ăn của chim (như đã nói phải cạo cà rốt cho ăn mỗi ngày; ngoài ra chuồng chim không được để cỗ có nhiều ánh sáng làm lạt màu.
Về thức ăn hàng ngày, trong chuồng luôn phải có một miếng mai mực và cho ăn thêm loại kê có tên gọi Kê Láng. Hạt to bằng hạt tiêu sọ, vỏ láng. Trước năm 1975, thường phải nhập cảng từ Pháp về. Lâu lâu cũng thấy có bán ở chợ chim thành phố.
Chuồng chim: Chuồng thường là chuồng hộp có ba ngăn, hai ngăn bìa để nuôi chim đẻ, ngăn giữa để nhốt tạm chim con sau khi bỏ ổ độ một tuần để cho chim cha bón thêm cho đến khi chim con ăn mạnh mới dời qua chuồng nuôi chim con.
Chuồng thường làm bằng dây kẽm hàng chấn song: Đáy chuồng có hai phần, bên dưới là cái mâm bằng nhôm hoặc bằng kẽm để hứng phân và các vỏ hạt chim nhằng rơi vãi trong chuồng. Phần trên là một tấm vỉ bằng dây kẽm hàng chấn song. Đáy chuồng và tấm vĩ phải được rửa sạch sẽ hằng ngày.
Sức khỏe của chim: Chim mạnh, thường hay nhảy nhót trong chuồng, chim trống hay hót, màu lông sáng sủa. Chim bệnh, lông xơ xác, màu tối không sáng, ít bay nhảy, thời gian thay lông kéo dài.
Để theo dõi sức khỏe của chim, hằng ngày xem phân của chim, phân đen, cứng đặc, có một chút giống sáp trắng và có nước bao trùm bãi phân. Đó là dấu hiệu chim khỏe mạnh. Trái lại, nếu phân chim dính lại ở hậu môn làm rụng lông chim đó là dấu hiệu chim đã bệnh nhiều, phải cách ly để lây qua các con khác.
Chuồng không rửa lâu ngày có thể dẫn đến bệnh ở móng và chân chim; đầu ngón chân sưng to, chân bị nấm, chim đứng không vững.
Chim mái bị bệnh kéo dài thời gian đẻ, thay vì mỗi ngày đẻ một trứng, có thể hai hoặc ba ngày mới đẻ một trứng, do đó mùa sinh sản bị xáo trộn kéo dài đưa đến việc chim trống phá ổ trong lúc chim mái ấp.
Nuôi chim yến đẻ: Ở miền Nam chim mái thay lông thường đến tháng 12 dương lịch thì hoàn tất và bắt đầu đòi trống, Mùa sinh sản bắt đầu vào đầu tháng giêng dương lịch năm sau.
Có nhiều phương pháp ghép trống mái, thí dụ như một trống hai mái hoặc một trống một mái. Bỏ trống thình lình v.v... Sau đây xin đề cập đến tuổi của chim, ngày ghép chim trống, ngày chim ấp. Người nuôi chim phải chú trọng những gì để đạt được kết quả cao.
Tuổi của chim: Như đã biết chim có thể ghép đôi sau khi được 12 tháng tuổi và đã thay lông. Kinh nghiệm cho thấy:
- Nếu hai con trống mái cùng một lứa tuổi được ghép đôi sẽ cho số chim con trống mái bằng nhau.
- Nếu chim trống già hơn mái, số chim con mái nhiều hơn chim con trống.
- Nếu chim trống non hơn chim mái, số chim con trống nhiều hơn chim con mái.
Tùy trường hợp muốn nhiều chim trống hay mái, sẽ áp dụng một trong các cách trên đây.
Để biết tuổi của chim, thường xem các vòng đeo ở chân, trên đó thường có ghi năm sinh của chim. Trường hợp chim không có đeo vòng, thì còn cách đếm lông cánh của chim (lông dài và lớn) để biết tuổi của chim. Bạn đã biết tuổi một con chim được bao nhiêu tuổi, bạn bắt nằm trong tay và đếm lông cánh của chim này. Nếu chim được 2 tuổi thì số lông cánh sẽ có thêm một cái nữa. Và nếu chim cứ lớn thêm 1 tuổi nữa, thì lại thêm một cái nữa. (Vì lâu ngày tôi không nhớ số lông cánh của năm đầu tiên nên đề nghị quí bạn nên đếm để nhớ). Ngoài ra, khi các bạn rành nghề chơi chim thì không lưu giữ các chim già nên cũng không còn nhớ tối đa là bao nhiêu. Tuy nhiên, cái cần biết là năm đầu và hai năm sau để ghép chim theo ý muốn nói trên.
Thời điểm ghép này rất quan trọng, nó sẽ quyết định thành quả của mùa sinh năm đó.
Kinh nghiệm cho thấy, các nhà nuôi chim đẻ Tây phương hay Đông phương cũng dùng cái móc gọi là tuần trăng lên hay chính xác hơn là từ ngày mùng một đến ngày rằm (15) âm lịch. Khi chim trống mái sẵn sàng để ghép đôi, thì cứ bắt đầu tuần trăng xuống (từ 23 đến 30 âl) tháng 11 âm lịch hoặc tháng 12 âm lịch, đưa chim trống và chim mái lại gần nhau ở hai chuồng ngăn đôi do một vách ngăn. Đồng thời cũng lót cho chim mái cái ổ. Chim mái sẽ bắt đầu tha rác và xoáy ổ. Bên chuồng kế bên thì chim trống sẽ thi thố tài năng hót reo. Thường thì bắt đầu những ngày cuối tháng và bắt đầu tháng âm lịch, chim mái sẽ nằm ép trên cầu, xòe cánh đuôi đồng thời ngoảnh cổ lên kêu riu ríu. Lúc đó bỏ trống vào. Tuy nhiên cần nhớ là chim đạp mái vào buổi sáng sớm và chạn vạng tối, không nên thả chim trống vào buổi trưa, chim mái không chịu.
Sau một hai ngày chịu trống (lúc này cũng qua đầu tháng âm lịch là tuần trăng lên, chim mái sẽ đẻ, mỗi ngày một trứng. Mái tơ sung sức có thể đẻ 5, 6 trứng mới ấp, thường khi thấy trứng chim mới đẻ mà có màu xậm, xanh đậm hơn mấy cái trứng trước, thì đó là trứng sau cùng, chim bắt đầu ấp.
Như các phần trên đã nói, mỗi ngày sau khi đẻ phải lấy một cái muỗng lấy trứng ra cất một chỗ riêng. Khi biết bắt đầu ấp, thì vào sáng sớm hôm sau, lúc hừng đông 5, 6 giờ sáng cũng nhè nhẹ lấy hết số trứng đã có để vào lòng bàn tay và cùng lúc để vào ổ cho ấp. Cách làm này, trứng sẽ nở cùng một lúc sau 13 ngày và cũng vào hừng đông. Lúc đó chim cha, chim mẹ cũng bắt đầu kiếm ăn nên việc chăm bón cho con được phối hợp cùng lúc. Chim con nở một lượt, có sức mạnh đồng đều nên được chăm bón rất đều, chim con lớn đồng đều nhờ đó mà kết quả đạt được rất cao (thường là 100% số chim nở). Trái lại, nếu mỗi ngày không lấy trứng ra cứ để nguyên trong ổ, do có sự cách biệt mấy ngày, nên có con nở trước được hôm trước đã lớn hơn con nở hôm sau. Sự tranh ăn không đều nên các con nở sau sẽ chết vì thiếu ăn. Lần đầu tiên ghép chim đúng thời điểm ổ chim đẻ thứ hai cũng sẽ ở vào tuần trăng lên.
Mỗi mùa cho chim đẻ độ 4 ổ là vừa sức, thời gian sanh đẻ độ 180 ngày (6 tháng) sẽ tách rời chim mái, cho ăn ít hoặc các thức ăn ít vitamin để chim chuẩn bị đi vào thay lông.
Mùa sanh sản năm sau lại được tiếp tục như năm trước.
Xem trứng chim biết trống mái:
Nếu đôi chim cùng lứa tuổi, thường chim mái đẻ một trứng trống rồi ngày sau trứng mái. Mỗi ổ thường có hai trứng mái và hai trứng trống. Tuy nhiên, vì có nhiều cách ghép chim không theo lứa tuổi, có thể trứng trống nhiều hơn trứng mái. Để phân biệt chỉ cần quan sát hình dạng của trứng chim.
- Trứng sẽ nở chim trống có một đầu lớn, một đầu nhỏ và nhọn.
- Trứng sẽ nở chim mái sẽ có hai đầu tròn như nhau.
C: Tập chim hót hay và dài hơi

Trước nhất nên nhớ là chim từ hai tuổi trở lên mới trưởng thành và mới hót hay. Để tập cho chim hót dài hơi và tiếng hót tiếng reo có đủ tiếng trầm bổng, cao thấp như điệu nhạc. Các nhà sản xuất chim hót ở Âu châu có thu băng tiếng các con giống hót dài hót hay và thu nhiều lần nên một băng dài đến 45 phút.

Chim tập hót được nhốt mỗi con một lồng nhỏ đem treo trong phòng cách nhau độ một thước. Sau đó sẽ mở máy cho băng chạy. Chim tơ theo đó mà ganh đua kéo dài tiếng hót, luyện giọng.

D: Cách đeo vòng cho chim

Các nhà nuôi chim ở Âu châu, có lập Hội nuôi chimvà sản xuất loại vòng đeo ở cổ chân của chim, trên đó có khắc năm sinh và chữ tắt của Hội. Khi gia nhập Hội, mỗi nhà nuôi chim được cung cấp một hộp khoen nhỏ và cái kềm bấm số.

Muốn đeo khoen cho chim, từng bước sẽ thực hiện như sau:

Chim con được 7 ngày hay 8 ngày tuổi, bắt chim ra cầm ngửa tay trái, lấy ngón tay trái ngón trỏ chụm ba ngón trước của chân chim vào nhau và cho lọt vô cái vòng cầm ở tay mặt đưa vào.
Sau đó sẽ lấy ngón tay trái đè ngón chân sau của chim vào với phần chân của chim. Tay mặt từ từ cho cái vòng qua khỏi móng của ngón chân sau. Vòng được đeo vào chân chim. Trả chim vào ổ trở lại.
Công việc làm không khó, một vài lần sẽ quen tay. Ở thành phố cũng có nhiều người cho chim đeo vòng, loại bằng ny-lon có màu khác nhau để đánh dấu chim của nghệ nhân đó sản xuất.

Rất mong các kinh nghiệm trên đây sẽ giúp quý bạn thành công.

4/. Bệnh rụng lông từng phần

Về vấn đề chim yến thay lông, đó là điều bình thường xảy ra mỗi năm một lần và thay lông xong chim yến sẽ trở thành xinh đẹp và sung sức hơn. Trái lại, nếu chim chỉ rụng một phần lông, rồi phần lông đó không mọc lại nữa, thì đó là một bệnh được gọi là bệnh rụng lông từng phần. Tuy không phải là một bệnh đưa đến tử vong, nhưng là một bệnh dai dẳng, âm thầm, tráo trở suốt năm làm cho chim suy nhược.

I. Bệnh trạng và hậu quả

A. Bệnh trạng: Bệnh rụng lông từng phần là bệnh thiếu sắc tố, biểu hiện bằng nhiều trạng thái khác nhau và cũng không phải luôn luôn có nguồn gốc như nhau. Thông thường là do bệnh gan gây nên.

1) Thời kỳ thứ nhất: Trạng thái đầu tiên là da ngứa ngáy; chim cứ rúc rỉa lông mãi không ngừng. Sau đó chim rụng lông sau đầu, phía trên ót và đôi khi gần nơi mỏ.

2) Thời kỳ thứ hai : Sau đó, ta thấy một lông cánh phía dưới lồng, rồi một lần khác là một lông đuôi. Vết vụng lông sau đầu rộng thêm ra; đôi khi đầu rụng hết lông và kết thúc với sự hình thành vết sắc tố.

3) Thời kỳ thứ ba: Từ thời kỳ thứ hai qua thời kỳ thứ ba, có một giai đoạn dài ngừng lại, lông không rụng nữa, nhưng lông đã rụng thì không mọc lại. Bệnh tấn công cả ngoại lẫn nội. Nếu ta bắt và cầm con chim trong tay, nó để lại trong tay ta một ít lông; ta có cảm giác cầm trong tay một con chim ươn ướt, run rẩy; chim có vẻ mềm, ẻo lả và đứng không vững trên cần đậu. Chim thường rù, dáng buồn bã, màu lông úa, không tươi. Chim hết lanh lợi, hai con mắt cũng mất đi vẻ linh hoạt. Phần mút cánh thì thòng xuống. Chim ăn không ngừng. Đó là thời kỳ thứ ba.

Ghi chú: Bệnh rụng lông từng phần có thể khởi phát mà không có sự rụng lông nơi đầu, bệnh có thể biểu hiện với sự rụng lông dài, tức là lông cánh và đuôi. Cũng có thể có trường hợp, chim trải qua thời kỳ thứ nhất và thứ hai mà không có sự rụng lông. Bệnh tấn công trực tiếp vào trạng thái toàn diện và chính trong tình trạng ấy sự rụng lông bắt đầu, và bệnh đã trở thành trầm trọng. Nếu là một con chim hót nó bị khan tiếng.

B. Hậu quả: Bệnh rụng lông từng phần làm suy nhược các cơ quan trong thân thể chim. Những con chim xấu về phương diện sinh sản:

Chim mái thì bỏ trứng không ấp, hoặc bỏ rơi chim con không nuôi.
Chim trống thì dù có đạp mái cũng đưa kết quả là "trứng trong" nghĩa là trứng không được thụ tinh, có ấp cũng vô ích, trứng không nở.
Như đã nói ở đầu bài này, bệnh rụng lông từng phần không phải là một bệnh đưa đến tử vong, nhưng là một bệnh dai dẳng. Thành thử lúc nào chim cũng rụng lông và chỉ ngưng lại khi nào sự thay lông bình thường không phải lúc nào cũng làm cho bệnh rụng lông từng phần chấm dứt, mà chỉ có phương pháp được gọi là "phương pháp dã mang" mới chữa trị được hẳn và không tái phát.

II. Nguyên nhân:

Có 4 nguyên nhân gây bệnh rụng lông từng phần:

Chế độ ăn uống
Sự thay đổi thời tiết, khí hậu.
Sự thay đổi chỗ ở.
Thường nhất là do sự nấu ăn hay sưởi ấm bằng những lò cháy chậm và lâu, như lò than quạt cho hừng rồi rắc tro lên phủ kín để than lâu tàn.
Chim nuôi trong phòng mà cửa thông và cửa sổ đều đóng kín và phải chịu đựng suốt ngày đêm sự sưởi ấm bằng thứ lò than như đã nói trên đây thì dễ bị ngộ độc và chính là nguyên nhân đưa đến bệnh rụng lông từng phần.
Thức ăn bổ dưỡng quá độ cũng làm cho chim đau gan và đó cũng là nguyên nhân làm cho nó rụng lông từng phần.
III. Các chữa trị:

Ta có thể chận đứng bệnh rụng lông từng phần và chữa lành bệnh khi còn trong thời kỳ thứ nhất.
Ta có thể làm ngừng lại sự rụng lông và chận đứng bệnh rụng lông từng phần trong thời kỳ thứ hai.
Ta có thể, trong thời kỳ thứ ba, làm cho bệnh ngưng lại và chữa cho chim lành bệnh, nhưng phải đợi đến thời kỳ thay lông bình thường để cho lông mọc lại và chữa trị bằng "phương pháp dã man" như sau đây:
Cách chữa trị rụng lông từng phần bằng phương pháp dã man:

Với một tấm màn, che chim bệnh lại để cho nó ở trong bóng tối lờ mờ. Trong thời gian điều trị ta hãy giở tấm màn che mỗi ngày một ít.

Trong suốt thời gian chữa trị, đừng có di chuyển chim đi nơi khác.

1) Mười lăm ngày lần thứ nhất:

Cho ăn mật đen (mật ong trộn với than củi tán nhỏ), xà lách xon. Cũng cho ăn thêm "pa-tê thay lông". Cho uống nước kép.

Cách làm món pa tê thay lông.
- Nghiền bít cốt và một cái trứng luộc thật chín, (cả lòng đỏ và lòng trắng, nhưng không có vỏ).
- Thêm vào hỗn hợp ấy 2 muỗng cà phê than củi.
- Trút hỗn hợp ra dĩa, thêm vào 1/4 muỗng cà phê dầu cá. Quậy kỹ để pa tê hút dầu; thêm vào vài muỗng cà phê nước âm ấm, đánh thật kỹ pa tê ấy với một cái nĩa cho nó nổi lên.
Như vậy chỉ trong vài ba phút ta đã có món pa-tê để trị rụng lông từng phần.
Nước kép.
Bỏ vào chai nước suối 1 muỗng cà phê sulfat xút. Mỗi lần dùng, nhớ lắc chai thật kỹ.
2) Mười lăm ngày lần thứ hai:

Như lần thứ nhất.

Nếu chim khỏe thì cho uống 1/2 nước kép và 1/2 nước thường.

3) Mười lăm ngày lần thứ ba:

Như lần hai.
Nếu chim khỏe thì sự rụng lông phải chấm dứt. Ta có thể treo cho chim một chút mỡ tươi.
Nước uống: 1/4 nước kép và 3/4 nước thường.

4) Mười lăm ngày lần thứ tư:

Chim phải khỏe mạnh. Nếu thấy phân đen và trắng tức là chim đã lành bệnh.
Tiếp tục cho ăn uống như trên. Mỗi tuần một lần cho thêm pa tê. Rồi trở lại dần dần chế độ ăn uống bình thường. Cứ giữ một thời gian mật đen và xà lách xon. Sau đó cho một ít trái cây như bom, chuối, cam.
Sau đó chấm dứt mật đen và nước kép.

Trước khi kết thúc bài này, xin lưu ý các bạn nuôi chim yến về điểm sau đây:

Lắm lúc ta có thể nhận thấy rằng trong mùa ghép đôi, sau lứa ấp đầu tiên, chim của ta bị rụng lông từng phần mà nguyên nhân là do thay đổi thức ăn và do thiếu chuẩn bị trước khi ghép đôi. Gặp trường hợp ấy, tức thời ta phải chữa trị cho chim và đừng tiếp tục ghép đôi, vì bất cứ lý do gì. Nếu không thì các lứa ấp đều sẽ thất bại và có thể cả chim bố mẹ cũng tử vong.

Yến Phụng có rất nhiều màu: xanh, tím, vàng, trắng....trong đó có 2 loại mang màu sắc hoang dã trong tự nhiên là vàng mắt đỏ và trắng mắt đỏ<thể bạch tạng>, nếu nuôi chơi thì không bàn, vì càng nhiều màu càng đẹp, còn nuôi đẻ, SB xin các bạn hãy tránh 2 loài trắng mắt đỏ và vàng mắt đỏ ra.lý do là hai loại này đẻ ít lứa hơn các loại khác khi già đi! vậy thôi!

Nuôi Yến Phụng, ta phải nuôi ít nhất là 2 con, vì loại này có tập tính sống theo đàn, mặc dù có người bảo nuôi 1 con thì để thêm tấm gương vào lồng cho nó, nhưng nên mua thêm một con.

Yến phụng thể tạng không lớn lắm, nhưng nó cần lồng rộng rãi để bay phạch phạch từ góc này sang góc khác..thế nên, bạn chọn mua lồng càng to càng tốt, có thể ghép từ 2 lồng đơn lại (80x40x40), để nuôi 1 cặp thôi, như thế chim sẽ khỏe mạnh hơn!

Sau khi có lồng, ta mới đi mua chim...vấn đề là khi ta tung tăng ra tiệm bán chim với hơn 50k trong tay, và đang băn khoăn trước một lồng Yến Phụng quá trời nhiều, con nào cũng hét toáng cả lên..thì phải lựa sao đây??

Lựa chim:

- Nên lựa bắt những con "tơ", tức là chim lứa mới ra...đặc điểm nhận biết của chim tơ là mắt tròn, to, đen láy, linh hoạt, chân hồng hào, thân hình gọn gàng, chắc gọn, khi bắt trên tay thấy ít giãy giụa, ít cắn<nhớ đừng bóp nó>.

[URL="http://images.google.com.vn/imgres?imgurl=http://i278.photobucket.com/albums/kk89/song_ngu284/2004802220427633456_rs.jpg&imgrefurl=http://5giay.vn/showthread.php%3Ft%3D289126&usg=__PHhwxpcq2K5sMMiFKTNDVgdwcAk=&h=800&w=712&sz=78&hl=vi&start=4&um=1&tbnid=t4lI38PvggK_uM:&tbnh=143&tbnw=127&prev=/images%3Fq%3D-%2BChim%2By%25E1%25BA%25BFn%2Bph%25E1%25BB%25A5ng%26hl%3Dvi%26lr%3Dlang_vi%26sa%3DN%26um%3D1"][/URL]

[URL="http://images.google.com.vn/imgres?imgurl=http://img519.imageshack.us/img519/8205/c1gd0.jpg&imgrefurl=http://aquabird.com.vn/forums/showthread.php%3Ft%3D47542&usg=__Mi7Q1LXCPZjnWAoqRkABuhsffqk=&h=214&w=192&sz=20&hl=vi&start=7&um=1&tbnid=png8RY_H70X7vM:&tbnh=106&tbnw=95&prev=/images%3Fq%3D-%2BChim%2By%25E1%25BA%25BFn%2Bph%25E1%25BB%25A5ng%26hl%3Dvi%26lr%3Dlang_vi%26sa%3DN%26um%3D1"][/URL]