Đạo kê diễn nghĩa bình giải

[Hưng Gà Chọi]

Ðề: Đạo kê diễn nghĩa bình giải

có bài vè về xem tướng gà nè:
Đầu Công, Mình Cốc, Cánh Vỏ Trai

Đùi dài, Quản ngắn chẳng sợ ai

Chân khô, Mặt gân ấy mới tài
Đầu Công , Mình Cốc, Cánh Vỏ Trai
Quản ngắn, đùi dài chẳng sợ ai
Khô Chân, gân Mặt ấy gà tài
hay
Tía chân khô , ô chân ướt hoặc Xám lông khô , ô lông ướt
.....

Đại loại đó là những câu kết thúc kinh nghiệm dân gian, được truyền miệng nhau từ đời này qua đời khác , khi tôi còn bé tí nuôi gà chọi thì cũng đã thuộc được mấy câu như vậy rồi. Như vậy những câu nói dân gian như vậy cũng trùng lặp với Đạo kê của bác ML.
-----------------------------------------------



Nguyên văn bởi gachoihn
Kiểm nghiệm qua những con gà của mình nuôi và ra sới gà nhiều tôi thấy những gì trong đạo kê cuả Bác ML nói nhiều cái đúng (tất nhiên không phải cái gì cũng đúng gà chọi mà):
Ví dụ như mào gà nó thể hiện tính anh hùng của nó nhiều lắm, tôi đã chứng kiến những trận gà kết nhưng có một trận làm tôi nhớ , đó là sới làng Vạn Phúc Hà Đông , 1 con gà bịp chân xanh cực hay nhìn đã biết gà kết mang từ Quảng Ngãi ra gặp 1 con gà mơ tía chân vàng của Gia Lâm - Hà Nội, gà bịp là con gà đi trên rất mau đòn , ra toàn đòn nặng rất đau lại còn toàn đánh đòn điểm (chỉ điểm vào hầu , đầu , mặt) nên mới hồ 5 gà mơ tía mù 1 mắt , đầu xưng to, 2 lỗ tai xưng phồng, loạng quạng (phải nói gà mơ cũng là con gà kết nên mới đứng vững tới hồ 5) gà bịp biết vậy toàn nhằm mang tối (bên mắt mù) của gà mơ mà đánh nên gà Mơ càng khó tránh đòn, ai cũng nghĩ gà bịp sẽ thắng chỉ riêng chủ gà mơ (1 bố già) là vẫn bình thản như không, mặt lạnh te bởi vì đến hồ 9 thì con gà bịp bỏ chậy chỉ với mấy cái trả đòn nhạt chân của gà mơ mặc dù gà mơ đã bê bết máu và đứng không vững.
Về sau tôi mới nghe lỏm được bố già ấy nói với mấy đứa con hay cháu gì đấy là gà mình kém tài hơn họ nhưng nhìn thì thấy gà họ có cái mào hèn và cặp mắt nhớn nhác lắm, không thể đứng khuya hồ với gà mình được, gà mình lại là con gà khuya hồ và lỳ đòn nên chấp nhận ghép gà (lúc đầu nhiều người can là gà kết mang từ Quảng Ngãi ra đấy đừng nghép).
Từ đấy về sau tôi không bao giờ thích nuôi gà có mào xấu và rất kị gà tông hèn ...
-------------------------------




Xin bác ML tiếp đi nhé, bọn tôi cảm ơn bác rất nhiều lắm, chắc cũng chỉ vì niềm đam mê mới giúp bác làm việc này thôi .
Theo như sách vở thì gà có cựa lung lay là gà quý. Nhưng gà tre có cựa lung lay thì mình cũng chưa gặp qua.

Còn như gà đòn mà có cựa lung lay thì không biết là có đá được không nhỉ ?
-------------------------------



Này gachoihn, Mộng Lang rất thích câu chuyện đá gà của thí chủ. Thí chủ có nhiều kinh nghiệm đá gà vậy nếu rảnh thì cứ thỉnh thoảng thuyết pháp cứu độ chúng sinh nhá.

Cuối tuần Mộng Lang mới gởi bài lên được. Hôm nay bận nghiên cứu Ðạo Kê vẫn chưa xong. Hẹn cuối tuần sẽ đăng. Chúc quý Hành Giả một cuối tuần an lạc.

--------------------------------------------------------

Tiếp tục Kê Đạo........

97. Nhìn xa ngón ngọ thấy dài,
98. Sát trung cang điểm là hai thứ quà,
Sát Cang Điểm và Trung Cang Điểm đều nằm ở ngón Ngọ. (còn gọi là ngón Chúa). Ngón Ngọ là ngón chân dài nhất trong bốn ngón. Có sách không gọi là Cang Điểm mà gọi là Cân Điểm và Can Điểm.

Trung Cang Điểm là ngón Chúa cứ cách hai vảy lại có một điểm đốm khác màu đóng vào như vệt chấm. Gà có vảy này thì tài nghệ nghiêng trời lệch đất.

Trung Cang Điểm cuồng kê thường hạ địch thủ ở nhang thứ nhất. Ít có con nào sống sót qua nhang thứ hai.

Sát Cang Điểm, hay Sát Cân Điểm là ngón Ngọ có hai điểm đốm ở hai vảy sát nhau. Gà có vảy này thì đá tới tấp như hung thần. Cuồng kê này đá khắp mình mẩy đối phương không chừa chỗ nào.



99. Ngực gà cũng thể nhìn qua.
100. Gặp như thực tả "quý kê" hẳn là.
101. Hẳn là giống ấy văn gia,
102. Đa mưu chiến lược tài ra tật nguyền.
Gà có "trữ thực tả" là gà có bầu diều bên trái. Bình thường thì mọi con gà đều có bầu diều bên phải. Những con gà trữ thực tả thì rất hiếm và có ẩn tài.
Tiện có con "trữ thực tả kê" này thì Mộng Lang xin "tả" kỹ thêm về đôi chân của một con gà đòn. Theo như kinh sách thì gà chọi phải có cặp đùi to bằng hoặc to hơn thân mình của nó. Ta có thể đứng phía trước và xem xét nếu thấy cặp đùi nở to bằng hoặc hơn thân mình của nó thì đó là cặp đùi tốt. Qúy Bồ Tát cần lưu ý thêm là quản (phần chân từ chậu đến gối) gà phải nhỏ và thẳng thì mới tốt. Quản to và mập thì xấu.



103. Lưỡi đầu lưỡng chẽ đã duyên,
104. Lại thêm lưỡi thấp lưỡi chuyên như rùa.
105. Gà này giống tỏ con vua,
106. Điểm đen đầu lưỡi bất thua "kê thần".
107. Như trên đã kể ân cần,
108. Kẻo rằng chẳng đặng xa chân thời phiền.
Lưỡi đầu lưỡng chẽ (lưỡng thiệt) là đầu lưỡi của gà chia đôi thành hai lưỡi. Gà này rất quý.

Gà có lưỡng thiệt thì lưỡi bị chẻ ra như hình 1.
Gà có bớt đen ở đầu lưỡi cũng được liệt vào hạng gà qúy không thua "kê thần" như hình 2.



Lưỡi thấp (Đoản thiệt) hay lưỡi rùa là gà có lưỡi nhưng rất cụt như hình vẽ. Theo như kinh sách thì gà lưỡi rùa miệng rất hôi thối.

Đoản thiệt kê đựơc xem như Hoàng Thái Tử vì có tài nghệ áp đảo quần thần.



109. Bấy lâu tướng vảy bất duyên,
110. Cùng xin xuất hết chinh chuyên "Đạo gà".
111. Đạo gà như thể trăm hoa,
112. Biết đâu mà kể vảy xa vảy gần.
Thú chọi gà được Sử Ký đề cập đến tại xứ ta ít nhất là từ cuối thế kỷ thứ mười ba vì khi quân Nguyên xâm lấn nước ta thì Thái-Sư-Thượng-Phụ Hưng Đạo Đại Vương có khiển trách binh sĩ và các tì tướng của ngài về tội mê chọi gà.

Nước ta có chiến tranh triền miên. Khi Pháp chiếm kinh thành Huế thì đã thiêu rụi thư viện quốc gia. Kinh sách, tài liệu hiếm quý phút chốc tan biến thành khói. Có thể là các pho sách bị đốt bao gồm những tài liệu thơ phú liên quan tới Đạo Kê của cổ nhân.

"Đá như trong Kinh" - Người xưa dày công nghiên cứu kê pháp và xem nó như nghề nghiệp. Ðạo Kê (Gọi là Kê Ðạo theo cách đọc của Hán văn hoặc Ðạo Kê theo lối đọc của Việt văn) là Đạo, là Nghiệp có lẽ vì nó đòi hỏi sự hiểu biết có bài bản.