[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8289896467/"][/URL]

Chưa ai thống kê được trên dãy đất chữ S, Việt Nam có tổng cộng, tất cả bao nhiêu dòng và giọng Chào Mào. Tùy vào vùng miền mà thiên nhiên lại sản sinh ra những chất giọng hoàn toàn khác nhau, miền Bắc hót khác, miền Trung hót khác, và miền Nam lại hót khác. Nguồn đa dạng sinh học, tính phổ thông chính là nguyên nhân cơ bản nhất giúp Chào Mào trở thành loài chim "hot" nhất trong giới chim cảnh hiện nay. Nếu tinh ý, ta có thể nhận thấy giọng Chào Mào mỗi vùng đều có nét riêng biệt, lượng âm tiết phát ra trong câu sổ chính (giọng sổ dài từ 7 âm tiết trở lên) là khung sườn cơ bản nhất hình thành nhiều dòng chim phong phú, tiếp đó là độ trong đục, chuông (giọng bổng, trong thanh như tiếng chuông có độ vang) hay thổ ( giọng trầm, ấm mạnh mẽ, gắt ). Điều tạo nên nét tao nhã, phong phú đó đối với thú chơi chim Chào Mào, nhưng lại là rào cản, bất khả xâm phạm với một số người, không có khả năng thẫm âm tốt. Thẫm âm tốt hay không, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, yếu tố quan trọng nhất là năng khiếu, có người chỉ vừa nghe giọng Phong Sơn, Sông Kôn, Bình Định vài lần nhưng khi nghe lại vẫn đoán "đúng bốc" quê quán của chú chim, làm nhiều chủ chim phải kinh ngạc, ngoài khả năng thiên bẩm trên thì một yếu tố quan trọng thứ 2 chính là thời gian thấm giọng, thấm giọng nghĩa là ta đã nghe chất giọng vùng miền đó lâu dài, dần già khi con chim vừa đi giọng chính là biết đích xác nguồn gốc xuất xứ ngay.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8289896375/"][/URL]

Đáng buồn thay, số người có những khả năng này chỉ là thiểu số, bởi không ai có thể chơi đủ khắp những giọng chim của tất cả các vùng, miền Bắc - Trung - Nam. Ấy là chưa kể những người mới chơi, thường rất khó phân biệt, đâu là Huế và đâu là Quảng Nam (ví dụ). Họ thường gặp tình trạng đoán "Hình" như bụng trắng, to con, lưng dài v v... để xét đoán gốc chim, nhưng quả thực đây là một điều quá mơ hồ, vì hầu như tất cả các dòng chim Chào Mào đều có ngoại hình giống nhau, vùng nào cũng có con to con nhỏ, con bụng trắng con bụng đen, nên xét theo cảm tính và ngoại hình thì không thể biết chính xác được gốc gác của chim. Hơn nữa anh em mới chơi khi nghe giọng thường thấy na na nhau, bởi Chào Mào ngoài giọng riêng đặc trưng từng vùng, còn có giọng chung( giọng cơn bản) mà bất cứ giống Chào Mào nào trên thế giới cũng có, không kể là Thái Lan, Ấn Độ, Mã Lai, Lào, hay Hồng Kông.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8289896659/"][/URL]

Thiết nghĩ tình trạng lừa đảo, về gốc chim để ép giá những anh em mới chơi là một điều khó tránh khỏi nếu ta không có một trình độ thẫm âm vững vàng. Không phải lúc nào ta cũng có sư huynh, sư đệ kề vai sát cánh, mà thẫm định hộ, nhiều khi chính các huynh cũng không biết, đơn giản vì họ không chơi hoặc chưa từng nghe giọng đó. Rất nhiều anh em đã mắc bẫy bọn buôn chim điểu, chim ALưới bảo Phong Sơn, chim Quảng Bình bảo Quảng Nam, Chim Giai Lai hô rằng chim Huế. Đâu đâu trên mọi tiệm chim trên cả nước nhiều chủ tiệm vẫn thao thao bất tuyệt, rằng chim bổi của họ 100% chim Huế. Ai dám khẳng định điều này ngoài họ. Thậm chí có người còn bạo miệng biến chim Giai Lai thành Trung Mang, nâng giá từ 200, đến 4 -500 một con. Tùy vào tuổi tác, sắc mặt mà chủ tiệm quyết định " nâng tầm" gốc gác chim bổi của mình lên như thế nào. Đây quả là điều thiệt thòi không nhỏ, cả về vật chất và tinh thần đối với anh em mới tập chơi.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8289896269/"][/URL]

Dịch từ tiếng Chào Mào sang tiếng Việt nghe có vẻ tức cười, nhưng thực chất lại mang lại hiệu quả không ngờ. Đơn cử như giọng chim Thủ Đức - Sài Gòn, có câu sổ 4 âm tiết ( Quét quen quét quèn) khi lấy nhịp hót giọng dài được người dân Thủ Đức mường tượng thành một câu nói rất bình dân vui nhộn như " Xích lô máy dầu". Rồi thì giọng Trung Mang lại có câu 2 âm tiết đặc trưng khi bắt nhịp là Quít trìu. Và còn rất nhiều, rất nhiều các giọng đặt sản khác cần phiên âm, để ai ai cũng có thể quy chiếu vào đó mà xét xem chim có đúng gốc hay không. Thiết nghĩ với một cá nhân, không ai có thể tự phiên âm hết tất cả các giọng đặc trưng của các vùng miền, và sẽ không thống nhất vì thế sự đóng góp của quý nghệ nhân trên 3 miền Nam Bắc Trung, sẽ là tiền đề là cơ sở sâu rộng hơn để thú chơi của chúng ta thêm phần thi vị, tránh được những trường hợp đáng tiếc khi mua bán chim không rõ nguồn gốc, giúp trình độ thẩm âm nâng cao mà không cần thời gian dài chiêm nghiêm, thử phiên âm giọng hót của chú chim yêu quý của mình bạn sẽ thấy rất độc đáo và thú vị đấy, Wít Trìu quý nghệ nhân.

Bài viết mang tính chất kham khảo.

Chim thả xưa nay là một thú chơi không mới đối với phong trào chơi chim Chào Mào miền Nam nói riêng và cả nước nói chung, vì thỉnh thoảng đâu đó trong một số cội chim ta vẫn bắt gặp hình ảnh đôi chim thả tự nhiên bay đi bay về, thoải mái bu lồng bám nóc, hễ chim thả bay đến đâu thì cả bầy chim ché inh ỏi đến đó, con thì giang cánh, con xòe đuôi có bao nhiêu món võ nghề đều trổ ra hết. Điều này cũng dễ hiểu vì đó là đặc tính tự nhiên của chim khi có kẻ lạ mặt đến xâm nhập lãnh thổ, mà ở đây là cội.

Nhiều người đi trường thích chủ cội thả chim nhưng số khác lại không, đặc biệt đối với những nghệ nhân chơi chim đấu chuyên nghiệp, hoặc đang ôn thi lấy giải thì đây là điều cấm kị, quan điểm này là có cơ sở, vì nếu cứ thả chim chết một chỗ, vô hình chung làm chim nhà nghĩ rằng:"À! Đây là nhà, và chim thả là kẻ xâm lược, nếu không có giặc thì rửa tay gác kiếm cho yên chuyện", chim dần ỉ lại vào chim thả, điều này cũng xảy ra tương tự với chim mồi, do phải sớm thích nghi với trận mạc, ngày ngày rèn luyện kĩ năng dụ bổi, dần già chim cậy rừng, cậy chim trời mà không chơi ở trường. Dân gian có câu:"Chó cậy nhà, gà cậy vườn" là vậy. Song đối với những nghệ nhân chim giọng chim thả không đơn thuần là một thú vui mà con là một phương tiện hiệu quả giúp kích chim thầy luôn căng lửa để dẫn tơ tốt, liền mạch và không bị lạc giọng. Chim được thả thường là những con mái, hoặc trống thí (chim trống dở), ngược lại một số nghệ nhân thả chim thuộc mà vẫn thanh thản ngồi uống trà hút thuốc. Vậy bí quyết nằm ở đâu ?

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8366666975/"][/URL]

Chú chim thả rất tự nhiên bên cành hoa giấy sau nhà.

Sau nhiều lần mày mò tìm hiểu, hóa ra chim thả cũng phải thả đúng cách, bao hàm rất nhiều yếu tố nếu kết hợp nếu không đúng, hoăc thiếu kinh nghiệm & không có cái đầu lạnh nhất định mất chim như chơi. Thoạt tiên khi muốn thả chim ta phải xác định ngay đối tượng muốn thả, tốt nhất nên chọn chim mái, hoặc những con trống chậm nhất bầy, những con chậm thường ít phản chủ. Lần lần có kinh nghiệm ta có thể thả xoay vòng tất cả số chim, để chim luôn sung đều không con nào ỉ con nào.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8366666497/"][/URL]

Thoải mái đứng rỉa lông, rỉa cánh...

Trước khi thả nếu là chim tơ mùa đầu, ta phải cho vào phòng kín (đóng hết cửa, chặn hết lỗ thông gió), thả chim ra kết hợp 2 - 3 lồng thuộc vây xung quanh để chim nhớ đường về lồng, lúc thả phải hết sức nhẹ nhàng kéo léo, dụ cho chim về lồng và quen (dạn) với một chủ duy nhất. Tiếp đến ta nhờ người thân trong gia đình vào xua chim bay tứ tung để luyện cánh cho săn chắc, lanh lẹ, biết né tránh nguy hiểm khi thả chim thực sự. Ta dùng một cây chổi, hoặc một chiếc khăn có màu sắc sặc sỡ, xua đều cho chim bay không có chổ đậu bắt chim đập cánh liên tục, luyện cơ cánh, tới khi chim há hốc miệng thì ngừng.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8366667219/"][/URL]

Sang cây Chuỗi Ngọc nhà hàng xóm làm vài quả lót dạ.

Mỗi ngày đều quần chim như thế cho tới khi kĩ thuật bay của chúng trở nên thuần thục nhanh nhẹn, coi như thành công bước đầu. Việc này rất quan trọng không thể xem thường, nếu không trải qua khâu này chắc chắn rằng khi thả rủi ro mất chim rất cao, mục đích thứ nhất là tránh chim lủi bậy (bay không định hướng), lao vào xó hốc, dễ mất sức rơi xuống đường hay bị mèo chó vật chết, mục đích thứ hai nhằm giúp chim tập phản xạ có điều kiên, chúng sẽ suy nghĩ: "À, người lạ là nguy hiểm", để tránh né kịp thời nếu gặp phải chim tặc vây bắt, tuy nhiên chim vẫn dạn chủ do tác dụng của bài tập trên.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8367733422/"][/URL]

Đậu nhành mai, thật oai vệ & tự tin.

Đối với chim thuần ta cũng làm tương tự vì có con 3 - 4 mùa sống trong lòng tù túng, kĩ năng bay gần như mai một, nếu ra ngoài ngay sẽ rất đuối, dễ bị bắt hoặc lủi bậy, đây cũng là cách tốt để trị chứng quá dạn người của chim thuộc, điều khiến chúng dễ bị chim tặc sát hại. Tuyệt đối không thả chim nếu chưa qua bước này, ngoài ra đây còn là cách để tập cho chim quen với không gian mở và chọn chỗ đậu phù hợp, biết tìm đường về lồng và bu nóc hợp lí. Chim bổi không được thả vì diễn nhiên chúng sẽ bay mất, nhiều người pha dung dịch muối loãng, hay nước thuốc lá có cafein cho chim uống, khiến chim nhớ muối, thuốc mà về. Theo tôi điều đó dễ làm chim mất sức và trở thành một con chim thí đúng nghĩa, rất hạ sách, không phù hợp với thú vui tao nhã như chim cảnh.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8366666291/"][/URL]

Bay về đu lồng, bám nóc đùa giỡn cùng chim trận...

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8366840775/"][/URL]

Chim qua huấn luyện sơ cấp đã sẵn sàng để thả, lưu ý khi thả chim ta phải thiết kế dàn chim kéo (chim nhà nhằm giữ chân con thả) sao cho hợp lí, lúc nào cũng phải có tối tiểu là 3 con, trong số đó nhất định sẽ có một con chim thả kết, dành để dụ nó về gấp trong trường hợp khẩn cấp, 2 con còn lại phối hợp tạo chỗ đậu đi -về thuận tiện giúp nó nhớ lồng, nhớ đường tốt hơn mà bay về.

Một số lưu ý khi thả chim:
1. Chắc rằng nhà bạn an toàn, có tầng (nếu không chim trận phải thật nhiều), ít người qua lại và tuyệt đối không thả chim dưới tầng trệt hoặc thả chim ở mặt đường nhiều cây cối, không gian quá rộng lớn, có Chào Mào hoang và nhiều nơi cùng nuôi Chào Mào, đều này gần như quyết định đến thành công trong lần thả đầu tiên.
2. Tuyệt đối không thả chim khi chim nhà đang tủ áo lồng hoặc chưa dàn trận hợp lí, và chỉ thả một con duy nhất.
3.Tuyệt đối không thả chim vào buổi tối, hoặc lúc chạng vạng vì chim dễ mất định hướng bay bậy, bị mèo hoang bắt, hoặc lạc đi quá xa chẳng hạn.
4.Tuyệt đối không thả chim khi chưa qua luyện tập thể lực (cực kì quan trọng).
5.Không lùa ép chim ra ngoài nếu chúng chưa sẵn sàng, hãy mở cửa và tự nguyện.
6.Không treo chim trận ở những nơi có quá nhiều người qua lại hoặc quá nguy hiểm, khiến chim không dám đậu, sẽ bay đi.
7.Không dùng thuốc kích thích, hoặc muối cho chim uống quá nhiều dễ suy chim, và hạ sách.
8.Chuẩn bị sẵn sàng một chiếc lụp "bén" phòng trường hợp bất trắc cần dùng đến.
9.Chuẩn bị sẵn trái cây hoặc mồi tươi chim thích tại nhà, tốt nhất là hoa quả đỏ đậm, và cào cào non, giúp chim về lồng nhanh hơn.
10. Luôn để cửa lồng mở và hướng vào trong để dễ đuổi chim vào lồng (nếu cần).

Cảnh báo về bài viết.
- Bài viết chỉ mang tính chất kham khảo, rủi ro vẫn có thể xảy ra, hãy cẩn trọng & quyết định !

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8367734438/"][/URL]

Chuẩn bị về nhà...

Khi chim đã thoải mái bay nhảy, ta bắt đầu dùng trái cây hoặc mồi tươi dụ chim về, trong lần đầu tiên nên có mồi tươi, dần dần chim quen sẽ tự về lồng, nhưng tốt nhất ta nên chuẩn bị sẵn "đồ chơi" nếu con chim dở chứng không muốn vào lồng sớm. Tin rằng qua những chia sẻ trên thành viên có thể tìm cho mình cách thả chim hợp lí khoa học nhất, góp phần làm cho thú chơi thêm phần tao nhã, tự nhiên và thú vị. Nhìn ngắm chú chim thả vô tư bay nhảy, thân thiện, thoải mái rỉa lông, rỉa cánh cất vang tiếng hót một cách tự nhiên quả thật rất tuyệt vời. Hình ảnh chim chậu cá lồng không còn là nỗi niềm canh cánh của bao nghệ nhân có tâm thực sự.

Hãy mở lồng, hồi hộp và tận hưởng...

Bài viết & ảnh: tác giả black_fish9402.

Nhân có bạn hỏi về cách chăm sóc và tập dợt chim chào mào bổi mới bắt về dĩ nhiên là còn rất nhát, tôi lập chủ đề này để trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm.

Nuôi chim mà "muốn cho mau sung" là không ổn rồi. Việc này phụ thuộc vào mình thôi - càng sốt ruột chim càng lâu sung. Vấn đề là chăm làm sao cho đúng cách, không ép chim quá mà cũng không được lơ là việc tập dợt. Tôi xin chia sẻ một kinh nghiệm nhỏ này cho các bạn khác bàn thêm. Bình thường phải mất khoảng 9-12 tháng nuôi và tập dợt thì mới có được một con chào mào để chơi. Các giai đoạn có thể chia ra như sau:

1. Chim bổi mới bắt về: mất 3 tháng để "trấn an", tập cho ăn cám, bước đầu làm quen với "kiếp tù chung thân". Giai đoạn này thì rất cực và bực, phải trùm áo lồng thường xuyên chỉ để hé 1 khe nhỏ thôi, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nó, hạn chế việc di chuyển lồng chim, cứ để nó tự thích nghi, rồi hé dần áo lồng ra. Sau 3 tháng nó đã bắt đầu sổ đều, nhưng còn rất nhát, tuy nhiên được như thế là nó đã vượt qua thử thách lớn nhất rồi
   
2. Sau 3 tháng quân trường, nó phải làm quen với môi trường mới, chế độ ăn uống mới, bạn phải tiếp xúc với nó nhiều hơn, cho tắm nhiều hơn, treo lồng nhiều chỗ... Mỗi lần cho ăn bạn cho ăn ít thôi, để hết sạch mới cho thêm thức ăn vào, giai đoạn này tối kỵ việc để cóng cám hoặc trái cây thừa mứa trong lồng - việc này hơi khó thực hiện - con chim của bạn phải luôn luôn đói nhưng không được chết đói. Bạn phải làm cho nó hiểu là "mỗi khi bạn đến gần lồng chim là chỉ để cho ăn" dần dần nó sẽ cảm thấy bạn không nguy hiểm, thậm chí nó có thể còn mừng húm khi nhìn thấy bạn. Làm được như vậy, thêm 3-5 tháng nữa là nó đã tương đối dạn rồi.
   
3. Sau quá trình trên thường thì chim sẽ thay lông, đây là thời điểm chăm sóc đặc biệt vừa cung cấp năng lượng cho đợt thay lông mất 2-3 tháng, vừa dự trữ năng lượng cho việc tập dợt, đấu đá sau khi thay lông xong. Chế độ chăm sóc chim trong thời gian thay lông thì chắc tôi không bàn thêm nữa.
   
   Sau khi xong lông (xong hẳn nhé - khi nào cho chim tắm xong khoảng 3-5 phút là lông chim khô, bóng mượt) là bắt đầu chế độ tập dợt. Lúc này nếu treo một mình thì chim của bạn đã sổ cả ngày rồi, nhưng nó cần đi thi thố tài năng, qua mỗi đợt như vậy, nết chơi của nó sẽ đa dạng dần lên, chim sẽ dữ dằn hơn, nó sẽ dần trổ hết bài mà khi đứng một mình nó không "thi triển".
   
   Cách dợt thì cũng đơn giản, ai cũng biết rồi - là xách chim đến những tụ điểm tập trung nhiều chim cùng loại. Nhưng có điều bạn lưu ý là những lần đầu đem chim đi, bạn phải tủ kín áo lồng lại, tuyệt đối không cho nó nhìn thấy chim khác, chỉ cho nghe thôi. Làm như vậy khi trở về nhà nó rất xung (tất cả bài vở của nó, nó sẽ tập dợt, ôn luyện ở nhà, sau khi đi dợt về, chứ không phải ở tụ điểm dượt chim đâu)
   
   Mỗi tuần mở áo lồng cho nó nhìn ngắm chiến hữu khoảng 2 lần mỗi lần khoảng 10-15 phút là đủ nhưng phải để xa, không được xáp gần. Cứ tập dượt như vậy khoảng 2-3 tháng là em nó xung lắm lắm, thậm chí có khi nó còn bố láo hơn cả chim sành nhưng bạn phải thật kiên trì nhẫn nhịn phải giữ nguyên chế độ tập dượt như vậy tuyệt đối không cho sáp chim mà chỉ cho mở áo lâu hơn, để thời gian dượt lâu hơn dần lên thôi.
   
   Nhiều người do bị khích mà làm bể một con chim đang xung cũng vì vậy lý do là: tuy nhìn thấy chim xung vậy thôi, nhưng đó là xung xổi, khác xa với chim sành nó có tinh tướng riêng của nó. mấy ku xung xổi mới lên nhìn bố láo bố lếu thế thôi chứ bị nẹt sợ một lần là coi như đi đứt cả quá trình chăm sóc tập dượt gian khổ. Đây là thời điểm hưởng thụ của chủ chim.
   
   Ở trường thì chim ra dáng ra giọng đấu đá, về nhà thì ức chơi đủ bài vở. Chim cứ xung như vậy mà giữ được 2-3 mùa lông thì gọi là chim sành. Lúc này thì chỉ có hưởng thụ thôi!
   

Con chim có tổ con người có tông, mọi vật đều có nguồn gốc cội nguồn của mình với chim Chào Mào, quy luật đó cũng không là ngoại lệ. Tuy cùng một loài nhưng tiếng hót, cách đấu của mỗi vùng miền lại khác nhau rất rõ rệt. Ngày nay, phong trào chơi chim đấu phát triển, tình trạng lai giọng, lẹo giọng tràn lan khiến một số nghệ nhân có khuynh hướng chơi chim giọng và cố giữ đúng giọng gốc cho chim nhà, bằng cách nuôi cùng loại, ép giọng chim tơ để lưu giữ chất giọng mình yêu thích.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266344267/"][/URL]

Chào Mào là loài chim quê mùa, phổ biến có mặt ở hầu hết các vùng nông thôn và rừng núi Việt Nam, tuy vậy mà chất giọng lại rất phong phú đa dạng. Giọng chim vùng nào, miền nào cũng có cái hay riêng, vì thế mà mỗi người lại chọn cho mình một chất giọng yêu thích nhất mà theo đuổi. Ai đã từng chơi chim giọng mới cảm hết nét thanh tao giản dị, đúng chất thanh nhã của thú chơi chim. Sáng sáng, "dọn chim" ra, rồi thì sắm sửa mồi màng, vệ sinh lồng cóng, móc mỗi con mỗi nơi, ngồi nhấm nháp tách trà bên bằng hữu hàn huyên những chuyện nắng mưa ở đời thì còn gì bằng. Nói thế không có nghĩ là phong cách chơi cội (trường) là không thanh nhã, vì chính các nghệ nhân chơi chim giọng vẫn phải đi trường, dợt nhà để chim luôn được sung mãn. Mỗi phong cách đều có nét hay riêng.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266344383/"][/URL]

Nói về giọng chim Chào Mào, những năm trở lại đây, nhiều phân loài gần như tuyệt chủng, đơn cử như dòng Suối Đá - Tây Ninh, dòng Kim Phụng - Huế, dòng Trung Mang - Quảng Nam, và đáng buồn hơn cả là dòng Thủ Đức -Sài Gòn, vì gần như mất gốc, chỉ còn năm mười so với ngày xưa, âu như vậy cũng là may mắn quá rồi.

Chơi chim giọng việc đầu tiên người nuôi phải nghĩ đến nếu muốn di trùy lâu dài đó là vấn đề chim thầy.

Chim Thầy, phải là con hay, nếu không muốn nói là rất hay, chơi Chào Mào lâu nay tôi mới ngộ ra rằng, không phải con "Thầy" nào cũng tốt, chim thầy đúng nghĩa, phải hót suốt ngày, hót không ngừng nghĩ, luôn sung mãn để di trùy nhịp độ cho cả đàn đi theo. Thường phải mất khá lâu người ta mới chọn được một con Thầy ưng ý, xét về ngoại hình chim thầy cũng không nhất thiết là con đẹp tướng, miễn nết na, dữ tợn lị lợm, và bền chim, siêng hót, chơi ổn định là được.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267420616/"][/URL]

Một chú chim Thủ Đức thầy già mùa, dìu dắt rất nhiều lứa chim non.

Chim Thầy có thể là một con tuyển ra từ những chú bổi có chất giọng mượt mà, đanh thép, hoặc cũng có thể là một con non ép giọng trở thành lão làng, đạt đến độ tuổi chính mùi để dìu dắt những lứa tơ kế tiếp. Ngoài ra chim Thầy thường là những con khôn, biết cách dìu chim Má Trắng, chứ không đè cho tắt lửa. Nhiều người có chim thầy rất hung, chơi trường rất tốt, nhưng về dạy Má Trắng lại không đạt kết quả, vì chim quá hung, hễ chim non mở miệng thì ché chéc, rất kinh khủng. Chim non bị đè ép, lâu ngày cũng hư chim, quá tuổi học giọng thì xem như thả.

Nói về chim Trò, tức chim Má Trắng, ta phải lưu ý một số vấn đề sau:
Chim Má Trắng gọi là chơi được phải là chim non đầu mùa, vào thời gian này, chim rừng đẻ tốt, trứng chim chứa nhiều dinh dưỡng, điều kiện thức ăn cũng phong phú, bởi thế mà chim tơ đầu mùa, luôn là đối tượng săn lùng số một của dân chơi giọng. Độ tuổi thích hợp nhất để tuyển chim, là lúc chim vừa theo mẹ ra ràng, lông lá, chân cánh đã khá cứng cáp,miệng vẫn còn hai mục gạo màu trắng, đây là lứa tơ tốt nhất cho việc ép giọng. Một số người lại thích nuôi chim ổ, bón thức ăn mỗi ngày, nhằm vỗ béo chim có ngoại hình đẹp, nhưng chim ổ, ưu điểm thì ít, song khuyết điểm lại nhiều.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267376852/"][/URL]

Một chú chim chuyền mỏ trắng, lứa chim thích hợp nhất để ép giọng.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267377386/"][/URL]

Thời điểm phát triển tốt nhất của chim Chào Mào.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267378024/"][/URL]

Chim Má Trắng đã trổ mỏ đen, chim đã dính giọng rừng từ cha mẹ, không thích hợp để ép giọng.

Khuyết điểm chim ổ:
- Thứ nhất, chim ổ nuôi rất khó, rất mất thời gian, cái dở nhất của con chim ổ là hay " Sợ bậy", thấy cái nón của chủ đội cũng nhảy, thấy sào lạ cũng tung, ra khỏi nhà thì không dám hót. Tất nhiên là vẫn có nhiều nghệ nhân có cách khắc phục tình trạng này, nhưng theo tôi phổ biến nhất ta không nên chọn chim ổ, để ép giọng.
- Thứ hai, chim ổ rất khó phân biệt trống mái, nhiều nghệ nhân lão làng vẫn bị nhầm, có con nuôi gần năm trời, vừa chéc vừa giang cánh xòe đuôi khá hung, về sau thấy nó không theo kịp "các anh khác", mới hay là chim mái. Nghề chơi cũng lắm công phu, muôn hình vạn trạng phải không quý nghệ nhân.
- Thứ ba, chim ổ rất khó đoán ngoại hình sau này, nhiều con, lúc còn đút cườm rất to, mào cao chót vót. Nhưng sau một mùa lông thì khác hẳn, tướng rất xấu, ở lứa tuổi này ta chưa thế nói gì nhiều về ngoại hình vì chim còn một giai đoạn dài "Trổ mã".

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266308601/"][/URL]

Chim ổ, tuy có mỏ trắng, nhưng lại mắc nhiều khuyết điểm, dễ sợ bậy (sợ linh tinh như chai lọ, mũ, màu sắc...)

Đó cũng là lí do vì sao Chim mục gạo luôn là ưu tiên số một với chim giọng, nhiều người thấy những nghệ nhân chơi giọng cứ tháng 3 tháng 4 hằng năm hay trầu trực, có khi giành nhau, mua những con tơ thuộc hàng quỷ khóc thần sầu, tướng mạo rất ư xấu xí, lông lá tơi tả, lộ lớp da đen xì nhìn rất khó coi, họ cho rằng những người này không biết chơi nên mới lựa những con đó, chim bổi đẹp thế kia sao không bắt, chim tơ đã trổ mào lân họng bò sao không mua? Xin thưa rằng mua "chim bổi tiệm" chẳng khác nào đem lửa về rừng, bổi tiệm rất khó xác định nguồn gốc, chủ tiệm nào cũng gắn mác chim chim Huế, mà thao thao bất tuyệt, thật chất lại không phải vậy, chim bổi rất tạp nham, đã pha trộn nhiều từ khâu mối lái. Lẽ đó mà chim bổi không phải là đối tượng của phong cách giọng, còn thì chim tơ đã trổ, ôi mào lân họng bò, dáng uy nghi lãm liệt, tiếc thay mỏ chim đã đen, loại này không thể ép giọng được nữa. Chim Thầy hay mấy lâu lâu nó vẫn sổ giọng gốc. Chim đầu vào, đã không chuẩn thì khó mà nghĩ đế chuyện bảo tồn cho đúng chất giọng chim thầy. Người nghệ nhân giỏi là người nhìn hình dạng mà đoán được dáng chim sau này, quả nghề chơi chim nhìn đơn giản song lại là một nghệ thuật "Nuôi chim luyện trí".

Chim đầu mùa khôn có con chỉ 2 tuần là chơi tay đôi với Thầy, có con chừng 2 tháng rưỡi đã nắm gần hết các giọng chuẩn của chim thầy. Có lần tôi đã bất ngờ với phong cách chơi của một chú chuyền 5 tháng lồng, chim hót giống hệt giọng thầy, càng lớn chim càng hăng máu. Chơi lấn thầy, kẹp chim lạ thì bung cánh xòe đuôi rất đẹp.

Cách ép với số lượng ít.
Không gian tối thiểu phải có diện tích đủ rộng cho thầy và trò cùng rèn luyện, con treo trước con treo sau lại càng hay. Chào Mào là giống tinh khôn, chỉ sau vài lần đi gió là nhái được giọng thầy ngay, chim tơ mua về ta khoang hãy kè thầy, như thế sẽ rất dễ hư chim, hay để chim học giọng một cách tự nhiên nhất, cứ con trước con sau, hoặc con trùm con mở, miễn là thầy trò không thấy mặt nhau. Ép như vậy cho tới khi chim non đi được giọng 4 5 trở lên, bắt đầu trổ mã, hăng máu, căng lửa thì cho kè thầy, ban đầu chim thầy sẽ làm rất dữ, ché chéc, chim non chỉ biết cụp mào thỉnh giáo. Hãy yên tâm chim không bể đâu, vạn sự khởi đầu nan, tuy cụp mào, như khi thầy đã quen mặt nó sẽ thôi bắt nạt nữa, chim non lúc này sẽ đi gió mà học theo, cứ vài ngày thì tách riêng ra cho sổ, chim sung thì kè tiếp, cứ nhứ thế chim non sẽ học được giọng thầy một cách nhanh nhất.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267412556/"][/URL]

Chim bố, người thầy đầu tiên...

Bên cạnh đó ta có thể cho chim non đi dợt ở nhà hoặc cội chim cùng giọng để chim tự tin hơn, học được nhiều giọng hơn, ngược lại chim thầy cũng cho đi đổi gió để nó không lười hót. Nếu được cho cả 2 thầy trò cùng dợt, về thì ủ áo vài hôm, sẽ giữ nhiệt được rất lâu. Với tâm lí luôn lấn át kẻ xâm nhập lãnh thổ, Chào Mào bắt đầu biết hót nếu, lãnh thỗ đã được khẳng định, và kẻ xâm nhập đã quy hàng, luôn thay đổi vị trí treo để chim luôn phải bảo vệ lãnh thổ, sáng treo trên lầu, trưa đổi chỗ xuống đất, làm như vậy thầy trò sung đều, giọng cũng cứng hơn hẳn.

Cách ép với số lượng nhiều.
Cách ép này khá đơn giản, và đỡ tốn công hơn cách ép trên, nhưng dàn chim Thầy phải thật hùng hậu để luôn "đuôi bắt" nhau, đè nhau luân phiên cho sung đều, không bị quen mặt, quen giọng. Chim thầy nhiều, chim trò cũng tương đương. Giả sử, trường hợp nhà ép 5 thầy 1 trò, nguy cơ chim trò tịt ngòi là rất cao. Cả đàn sẽ ép nó cho tới khi bể mới thôi, giọng hót có khi còn uy lực và đáng sợ hơn cả cú giang cánh xòe đuôi của chim thầy, chim non, tốt nhất ta nên kẹp 4, 5 con tơ, cùng lứa với nhau, nhất định sẽ có con vượt trôi dìu cả đàn đi lên, chim tơ ganh lẫn nhau, ví dụ hôm nay con lồng thấp hót đấu với thầy rất dữ, hôm sau những con khác cũng bắt nhịp hót theo. Đây là thời điểm thú vị nhất của thú chơi giọng, chim trò nổi dậy, có con còn đạt lửa đè lại thầy. Chim lên đều rât hay. Thỉnh thoảng mượn chim lạ về, kè lồng mỗi con một chút, chim càng hăng hót dữ hơn nữa, hằng ngày nếu rãnh cứ cầm lồng, kè đều khắp dàn để chim đượ xoay vần, vừa dạn hơn, vừa sung mãn hơn, tiện cả đôi đường.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266283679/"][/URL]

Dàn chim thầy rặc giọng siêng hót, nhân tố chính quyết định sự thành công trong việc ép giọng.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267338040/"][/URL]





Dàn chim Thủ Đức trò, đa số là chim Huế và chim Bắc - tài sắc vẹn toàn.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267345670/"][/URL]

Kè lồng xoay vần giúp chim không quen mặt, & hăng máu hơn.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8267342880/"][/URL]

Chim trò 2 mùa lồng, lên lửa chụp lại thầy, cả hai đều rất sung mãn.

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266273177/"][/URL]

[URL="http://www.flickr.com/photos/46121323@N05/8266384319/"][/URL]

Chim non cứng giọng ở tuổi lồng thứ 2, con nhanh thì mất một năm rưỡi để cứ giọng.Chim đã cứng giọng có thể làm thầy được rồi, sẽ có rất nhiều thế hệ sau được dìu dắt, chất giọng nguyên sơ được bảo tồn, chúc quý nghệ nhân thành công. Thiết nghĩ ở khía cạnh của người viết tôi không thể nhìn hết tổng thể của vấn đề, nên không tránh khỏi những sai xót, rất mong quý nghệ nhân lượng thứ.

Thực hiện: black_fish9402. Ảnh: tác giả & sưu tầm.

e có 2 cái bể mới lắp ở quán cafe, nhờ các cao nhân chém giùm ạ. Thanks các bác. E chưa bít up anh nên gửi link fb các bác xem giúp nhé.

Có con bổi già được đặt tên Unicorn, chưa thay lông nhà, tập lực cách ngày để chuẩn bị đi thi nè mọi người.


Nhờ mọi người đánh giá giúp phân có phải đang vô lửa ko nhé.

https://www.youtube.com/watch?v=iGVWV-aG7uk

mời các bác chém

Cả buổi sáng cùng mấy a e đi sang bên Nam Trực bẫy chẳng dc em nào , 2 h chiều quấn gói đi về. Đang về nửa đường thì thấy tiếng chào mào ché, giật mình phanh kít xe lại, ngó nghiêng thấy có 1 đôi đang hót trên ngọn cây xanh, mồi được huy động ngay... Mồi vừa mở mồm sổ dc 2 tiếng em nó chung cây ngay. Thế là mồi và bổi đấu giọng đến tận 3h30 chiều thì em nó nhảy... Bộ trung mào đinh, yếm đen sì khít kín và rất rộng, giọng rất trong (có khả năng pha ít giọng chuông)Nếu âm sổ ngân cao tí nữa thì chuẩn chuông lộng.. Có ảnh a e thẩm xem
[IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG][IMG][/IMG]

Chào mọi người, cho mình hỏi vấn đề về phân chim.
Con chào mào mộc dở nhà mình đc 1 năm lồng, mới thay lông mùa đầu tiên. Hồi mới bắt về mình cho ăn cám HBK1 phân rất đẹp vào khuôn, khi thay lông và đến khi thay lông xong mình vẫn duy trì cám hbk1. Nhưng thời gian gần đây, sau khi xong lông mình thấy con chim đi phân nát, vẫn còn màu cám, cảm giác như nó không tiêu hóa hết cám. Thứ 2 nữa là uống nhiều nước. Sáng đi làm mình cho đầy cóng nước, chiều về hết sạch. Chim mộc dở, mình treo trong nhà nên thấy người là nhảy.
Vậy mình xin hỏi nguyên nhân làm cho phân chim nát có phải do con chim ăn cám HBK1 bị nóng trong người không nên nó mới uống nhiều nước, hay do là mộc dở nên nó nhảy nhiều nên k kịp tiêu hóa cám.
Xin cảm ơn!

Chuẩn Bị Chiến Các Giải Lớn