10-09-2013, 07:00 PM
Ðề: Topic Lâm Kiệt số 3 HỌA MI YÊU DẤU
Bài 5
MỘT SỐ BỆNH HỌA MITHƯỜNG MẮC
Thực ra mình thấy chim họa mi là giống rất ít mắc bệnh, tuy nhiên nếu chế độ chăm nuôi không đúng cách chim có thể mắc mộtvài bệnh như sau
1-Bệnh ỉa chảy
Nguyên nhân, triệu chứng: Có nhiều nguyên nhân để chim mắc chứng ỉa chảy. Muốn điều trị tốt cần biết rõ nguyên nhân gây bệnh.
+ Thông thường nhất của chim họa mi là do chủ nhân ko nắm vững chế độ dinh dưỡng của chim, cho ăn quá nhiều mồi tươi hoặc trong cám có nhiều chất đạm quá không tiêu hóa hết. Thức ăn còn thừa lên men trong ruột, thải ra độc tố là chim ỉa lỏng, phân trắng như bột gạo kèm theo chất nhày của niêm mạc ruột.
+ Chim ăn phải thức ăn quá cũ, ẩm mốc dẫn đến ngộ độc Aflatoxin hoặc Micotoxin dẫn đến đi ỉa nước, cai lẫn lộn kèm tho chất nhày của ruột
+ Nhiếm khuẩn đường tiêu hóa…
Điều trị: Việc đầu tiên là giảm hoặc ngừng hẳn việc cho ăn mồi tươi, chỉ cho ăn cám cò nhạt nếu chim bị nhẹ sẽ tự khỏi.
Trường hợp nặng hơn: Hiện nay hàng chim nào cũng bán viên thuốc điều trị ỉa chảy của Trung Quốc. Thuốc này hòa với nước cho chim uống bệnh thường khỏi nhanh nhưng sau đó con chim thường mất sức trong một thời gian dài, hãy đến cửa hàng thuốc thú y mua viên thuốc điều trị tiêu chảy gia cầm của Việt Nam về hòa với nước cho uống trong 3 đến 4 ngày chim sẽ khỏi. Trường hợp chim ngộ độc nặng quá có thể tiêm Atropin (thuốc của người)với liều lượng 0,001 đến 0,002 g/lần cho một con chim. Ngày tiêm 2 lần dưới da.
Bản thân mình hay dùng viên Écefuyril(thuốc của người) do Pháp sản xuất màu vàng, đóng 14 viên /vỉ. Loại này hơi đắt tí nhưng rất tốt, Vị hơi ngọt, không mùi, màu vàng chuyên để giải độc tiêu hóa và ỉa chảy. Thuốc mua về lấy ra hai viên, rút vỏ dốc bột màu vàng vào cóng cám cho chim tự ăn, vài ba ngày là khỏi.
Đồng thời làm vệ sinh chuồng trại, dùng phích nước nóng dội vào sàn lồng mỗi ngày một lần sau khi làm vệ sinh.
2-Bệnh khàn tiếng.
Nguyênnhân: Chim bị khan tiếng có hai nguyên nhân đó là viêm thanh quản và giãn thanh quản
Điều trị: Dùng một viên than củi bằng quả trứng gà ngâm vào nửa bắt nước lã sau một đêm, gạn lấy nước đó, vắt thêm mươi giọt nước chanh và bỏ vào vài hạt muối, đổ vào cóng cho chim uống, khoảng một tuần sau tiêng hot sẽ phục hồi dần.
3-Bệnh đau mắt
Thỉnh thoảng có con chim bị đau mắt do nhiễm khuẩn. Có người cho là do ăn nhiều sâu quy nên đau mắt. Mình không nghĩ như vậy vì mình cho chim ăn sâu quy thường xuyên nhưng chưa có con nào bó lông hay đau mắt nhưng mấy ông bạn thì có chim đau mắt rồi và nhờ mình chữa. Rất đơn giản là mua lọ Cloramphenicol về nhỏ mối ngày bốn năm lần. Chỉ vài ngày con nào cũng khỏi cả. Bệnh này xuất hiện ở chim cu gáy nhiều hơn họa mi.
4-Chết đột ngột, mất màu lông, bó lông…
Một số chim tự nhiên rơi xuống ngắc ngoải nếu cấp cứu kịp thời vẫn sống bình thường. Năm 1995 mình bị một trường hợp như vậy. Khi thấy con chim đang đậu trên cầu, tự nhiên rơi xuống sàn lồng, cánh vỗ vật vờ, mỏ ngáp chầm chậm. mình vội bắt ra ủ ấm và dùng viên Ampicilin trộn bột đút cho ăn vì mình nghĩ có thể có vi trùng nên dùng kháng sinh (Sau này mới biết là sai lầm). Đồng thời ngay lúc ấy mình hòa đường Glucoza bơm cho nó vài giọt. Mấy phút sau con chim đứng dậy bình thường, đặt vào lồng nó nhảy ngay lên cầu. Sau này do đọc nhiều tài liệu mới biết là nó thiếu khoáng chất nên bị đột quỵ. Chính mấy giọt đường Glucoza đã cứu nó thoát chết. Những con chim bị mất màu lông, hoặc bó lông chủ yếu cũng là thiếu nguyên tố vi lượng. Đặc biệt yến Kanari đỏ ko cho ăn khoáng rất mau bạc màu.
Còn bù đầu như bạn HuyensonKT nói thì không phải là bệnh mà là một tính cách không chữa bằng thuốc được. Chỉ có thể nuôi cho nó thật khỏe, thật căng lên, luyện tập va chạm thật dạn dày không biết sợ hãi nữa là “tóc” không dựng lên thôi.
Đó là một ít kinh nghiệm mình đã từng trải,chẳng biết có giá trị gì hay không nhưng cũng xin cống hiến ace.
Bạn nào có kinh nghiệm hay hơn, ta cùng trao đổi nhé.
Chúc ACE chơi vui vẻ.
Chào thân ái!
Bài 6
DỤNG CỤ NUÔI CHIM
1-Lồng chim
Trước giờ chúng ta thường nuôi mi trong lồng chân gạch do thợ làng Vác sản xuất. Với đường kính lồng trống D=38 Cm có sàn chiến, lồng mái D= 36 Cm không có sàn chiến. Từ mặt đất đến mép cửa lồng phía dưới là 16,5Cm, dung sai + 3 mm. Kích thước này rất quan trọng và đồng đều độ cao để khi đặt hai cửa lồng chim chiến vào với nhau không bị quá chênh lệch gây thiệt thòi cho một phía. Ngoài ra cửa lồng tắm cũng làm với kích thước như vậy nên tính đồng bộ cao trong sử dụng. Mấy năm gần đây có loại lồng thổ nhỏ với đường kính D= 32 Cm. Loại lồng này gọn và chắc chắn rất phù hợp chơi họa mi hót.
Khi mua lồng mới về không nên dùng ngay, mà nên quét đẫm một lớp dầu luyn (Luyn thải từ xe máy ra cũng được), sau đó đặt lồng vào một túi nilon lớn, buộc túm chặt phía trên lại treo lên chừng 3 tháng để các phân tử dầu ngấm vào thớ trúc. Lúc ấy lấy xuống rửa sạch bằng xà phòng rồi phơi khô kiệt. Dùng sơn Pu trong suốt phun đều lên một lớp. Một giờ sau sơn khô cứng, khi đó mới lắp đồ và thả chim vào. Nếu làm được công đoạn ủ dầu này tốt thì chiếc lồng có thể dùng mấy chục năm ko bị mọt hỏng. Mình có một cặp lồng chiến làm như vậy, dùng từ năm 1996 đến nay vẫn chưa hề suy suyển gì.
Chú ý khi lồng không nuôi chim nên rửa thật sạch, treo lên và cửa lồng luôn mở để chuột không cắn nan lồng.
2- Cầu đứng
Đây là một chi tiết đơn giản, chỉ là một thanh gỗ bắc ngang qua theo chiều đường kính của lồng để chim đứng. Nhiều người hay dùng cầu tiện rất cầu kỳ nhưng thực ra không tốt vì nó xa cách với cành cây tự nhiên quá.
Tốt nhất là dùng cầu Xien. Cầu này thường nhập của Trung Quốc. Chữ Xien theo cách phát âm của người Trung Quốc có nghĩal à Tiền, chắc là để đối với cây Gạo của tiếng Việt. Cây Xien nhiều người nhầm với cây gạo vì nó có ngoại hình rất giống nhau, gai góc cũng như nhau nhưng cây xien thẳng hơn nhiều. Bên Trung Quốc người ta gieo hạt xien trên từng bãi đất rộng khá dày nên khi mọc lên chúng rất thẳng. Đến khi cây có đường kính từ 2,5đến 3,5 Cm thì chặt hàng loạt đem bán để làm cầu cho chim đứng. Người Trung Quốc cho rằng gỗ xien sinh nhiệt nên chim đứng ấm chân. Khi làm cầu cho chim cần róc bỏ phần đầu nhọn của gai. Ở Hà Nội có nhiều cửa hàng chim nhập về bán,mình dùng thấy đúng là rất tốt. Nếu không có gỗ xien nên dùng một đoạn gỗ thường như cành liễu, cành la hán, cành ổi, cành gạo tương đối thẳng… làm cầu cho chim đứng cũng tốt (Không nên dùng gỗ xoan). Cầu đặt trong lồng phải chắc chắn, không xộc xệch long lay.
3-Nón mài mỏ
Mỏ trên của chim họa mi có một cái chấu nhỏở phần đầu nhọn. Chấu này nhỏ thì tốt nhưng có con chấu khá dài và to. Mình thấy có bạn đã bắt chim ra lấy kéo cắt sửa khá là thô bạo làm chim sợ. Nên dùng cát vàng sạch trộn với xi măng nặn thành chiếc nón nhỏ có góc ở đỉnh là 55 độ, sao cho nón ấy đặt lọt vào cóng cám. Khi xi măng khô đặt nón ấy vào cóng rồi rắc cám đều xung quanh. Con chim mổ cám ăn bất cứ phía nào cũng tự động mài chấu mỏ. Chỉ một tuần là mỏ nhọn hoắt. Khi đó cất nón xi măng đi, khi nào chấu phát triển lại thì cho vào làm như trước. Đơn giản hơn thì làm nón lõm nghĩa là khoét một lỗ hình nó ngửa trên khối xi măng cắt vàng, để thật khô, cho cám vào, chim ăn chỉ mấy ngày là mỏ đẹp ngay. Mời các bạn xem hình và lược đồ nhé.
4-Lồng cát
Lồng cát là để cho chim nhảy mài móng. Những con chim có móng dài chừng 1 cm trở lại là quá tốt rồi ko phải mài nhưng có con móng rất dài, nếu để nguyên có thể vướng vào khe nan lồng làm gẫy móng, bật móng. Mình cũng đã thấy có bạn bắt chim ra cắt ngoéo đi, có bạn quấn giấy ráp vào cầu cho chim mài móng. Nên có một cái lồng chuyên dùng đường kính chừng 60cm, đáy kín có vành lên như một cái khay. Vành phải cao 7 đến 10cm. Trong lồng đặt đủ nước và thức ăn như bình thường nhưng không đặt cầu mà đổ cát vào khay dày chừng 5 cm. Chim không có cầu đứng nên nó nhảy trên cát chỉ 30 đến 35 ngày là móng cùn ngắn lại chỉ còn trên dưới 1cm.
Các bạn thân mến!
Mình đã trình bày với các bạn 6 bài cơ bản cần có cho người mới chơi họa mi. Đó là những kiến thức không dám nói là tối ưu nhưng chắc chắn là sự cần thiết tối thiểu để giúp các bạn đỡ bỡ ngỡ khi bước vào sân chơi này. Vì kiến thức có hạn nên khó tránh khỏi sai sót mong các bạn lượng thứ và góp ý để cùng nhau chơi vui.
Từ hôm sau chúng ta có thể cùng nhau nói chuyện vui vẻ sang cả đề tài khác cũng được. Bạn nào có ý kiến hoặc thắc mắc,có thể trao đổi ngay trên Topic này hoặc vào số điện thoai hay Email của mình nhé.
Thân ái chào các bạn!
<------ Bổ sung bài viết ------->
Bài 7 MỘT SỐTHUẬT NGỮ VỀ CHIM HỌA MI
Phân loại chim.
Chim mộc (chim bổi):Chim mới bị bẫy được trong rừng, rất nhát.
Mộc dở:Chim đã được nuôi khoảng 10 tháng trở lại.
Chim thuần: Chim được thuần hóa từ một năm trở lên, đã đứng cầu ổn định.
Chim thuộc: Chim được nuôi trên 2 năm trở lên, đã rất thuần, ko sợ người.
Chim non (oa sồ): Chim chưa biết bay,chưa biết tự ăn, bắt từ trong ổ và cho ăn bằng cách đút mồi.
Chim tơ:Chim chưa đẻ, chưa đạp mái.
Chim già:Chim đã sinh đẻ dù chỉ một lần.
Chim bị đè: Chim sợ tiếng hót cảu chim khác không dám hót nữa.
Ngũ trường:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi dài.
Ngũ đoản:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi ngắn.
Tam thiết:mỏ, mắt , chân có màu đen.
Phần đầu chim
Trấumỏ
hần mỏ trên dài hơn mỏ dưới như hạt trấu dính ở điểm chót cùng của mỏ trên,chùm lên mỏ dưới.
Đoảnđại mỏ: Mỏ ngắn nhưng to rất thích hợp cho chim chiến.
Hoa đầu (miến đầu ): Các vệt dăm đen trên đầu. Nhiều người cho rằng hoa đầu dày là chim nhát. Mình thấy ý kiến này chưa hẳn đã chính xác vì có con hoa đầu rất nhiều nhưng đánh hay và gan lì ghê gớm.
Đầu xà:Đỉnh đầu bằng hơi lõm xuống và hơi bạnh ra hai bên.
Phương đầu (đầu vuông): Đầu to, hai bên thành song song nhau,đỉnh đầu phẳng song song với hàm. Nếu cắt một thiết diện thẳng vuông góc với trục đối xứng của đầu đi qua hai mắt ta được một thiết diện vuông
Đầu tiêm: Đầu nhỏ hình quả táo, sống mặt thẳng với sống mỏ. Đầu này kết hợp với mắt to là biểu hiện chim nhát chỉ chơi hót chứ ít khi chơi chiến.
Mắt treo: Mắt méo mà dài kéo xếch lên về phía sau.
Điểm đóng mắt:Vị trí tương đối cảu mắt trên thành đầu. Nếu vị trí đong mắt lệch lên trên về phía đỉnh đầu gọi là mắt đóng cao, ngược lại là mắt đóng thấp.
Sa nhãn (cát mắt): Là những chấm nhỏ xíu quanh đồng tử, chỉ khi nào chim thật căng,mắt hơi lồi ra mới có thể quan sát thấy nhưng cung phải rất tinh và có kình nghiệm mới quan sát được.
Quầng mắt:Phần da bao quanh mắt thường có màu xanh lam,xanh lam nhạt, xanh lục hay lục nhạt
Chỉ mắt: Là phần lông rất mịn, mau trăng tuyết viên quanh quâng mắt rồi kéo dài ra phía sau.
Chỉ thẳng:Vệt chỉ trắng thẳng ra phía sau.
Chỉ vểnh ( chỉ xếch ): Đuôi chỉ vểnh lên rất đẹp thường được ưa chuộng vì cho rằng có khả năng chiến đấu tốt và tính thẩm mĩ cao.
Chỉ cụp (hạ vĩ chỉ): Đuôi chỉ cụp xuống, những người khó tính thường ko chọn loại chim có chỉ mắt kiểu này.
Thanh chỉ (chỉ mảnh): Vệt trắng rất mảnh.
Phì chỉ (Chỉ đậm): Vệt trắng đậm và rõ ràng.
Liên chỉ: Vệt chỉ liền cho đến hết
Đoạn chỉ (gián chỉ): Vệt chỉ đứt đoạn, ko liền mạch.
Liên hoành chỉ: chỉ kéo rất dài ra phía sau, hai bên đuôi chỉ gặp nhau ở gáy.Loại này chỉ có trong lý thuyết, bản thân mình chưa gặp bao giờ.
Phần cổ
Cổ vại (cổ trâu): Cổ to như hình vại,lại chim này thường được chọn làm chim chiến.
Cổngẳng: Cổ nhỏ mà dài, phù hợp chim hót.
Phần thân
Cánh trai:Cánh hình vỏ trai kéo dài phía sau ngoắt lên gần sát nhau đúng phần phao câu.
Mình củ đậu: Thân tròn và chắc như hình củ đậu.
Trường thân: Mình dài
Phì hoành: To ngang
Viên thanh: Thân tròn thuôn dần vềphía sau.
Dày cùi: Tưởng tượng cắt ngang thân chim bằng một mặt phẳng vuông góc với trục đối xứng, đi qua điểm giữa xương ức, ta được một hình Elip dựng đứng. Những con chim thế này thường có thể lực rất tốt.
[B]Phiến bản: Thân dẹp[/B]
Phần đuôi
Đuôi lá vả: Đuôi xòe ra khi hótvà nhảy như hình chiếc lá cây vả (hình quạt tròn).
Đuôi lá bài:12 chiếc lông đuôi, trong đó 6 chiếc dài bằng nhau phủ trên, 6 ngắn bằng nhau phía dưới đỡ nhau rất cứng vững. Loại đuôi này rất phù hợp cho chim có đòn chân vì khi chim thực hiện đòn chân đuôi phải chống xuống cho vững.
Phá vĩ: Đuôi bị phá gãy lông,hoặc lông xơ xác tan nát.
Phần chân
Guốc chân: Đầu cẳng chân gắn với bàn chân và các ngón.
Dày guốc: Guốc phát triển làm cho chân cứng vững rất lợi cho đòn chân. Những con chim non tuổi thường guốc nhỏ và mỏng.
Mã cước:Khi chim đứng, cẳng chân vuông góc với mặt cầu.
Cao cầu:Chân cứng vững thể lực tốt luôn nâng thân chim cao lên.
Móng mèo:Móng ngắn dưới 1,5cm,vòng cong đều xuống, gốc móng to nên rất khỏe có lực bóp mạnh, thực hiên đòn khóa rất chắc chắn, ít bị gẫy.
Móng liềm: Móng dài cong nhưng mảnh, rất hay gãy và yếu.
Móng nứa: Móng thẳng đơ rất xấu nhưng ít gặp.
Một số thuật ngữ khác
Sàng cầu (rê cầu): Chim rê chân trên mặt cầu rất nhanh.
Kích sổi (công chim):Dùng thức ăn nhiều dưỡng chất và chất kích thích để chim nhanh chóng căng lên phục vụ yêu cầu thi đấu. Phương pháp này rất hại cho chim.
Căng sổi:Chim căng, hăng chiến nhưng khi ráp trận rất nhanh mất sức
Chim căng: Chim ở thời điểm có thể lực tốt nhất trong năm.
Căng sâu (căng bền):Thể lực tốt, dẻo dai
01chim chọn cửa:thường không dám chọi với chim già rùng có bản lĩnh.
02Đòn lối:chỉ các thế võ của chim chiến ( chim chọi hay rất biết lừa miếng,tấn công vào điểm yếu của đối phương ).
03Đòn cái:chỉ đòn độc.
04Đảo lối:thay đổi thế võ tấn công đối phương.
05Đá biên:lúc chọi chim hay mổ vào cạnh cửa ( hay là: chim giẻ rách ).
06Đè cửa:chim ốp sát liên tục vào cửa công để lấn át đối phương.
07Đòn sáp hồng:hai con chim lồng mỏ vào nhau lúc chọi.
08Đòn mỏ:mổ.
09Đòn bố dạy:khóa chim đối phương và mổ vào gáy.
10Đòn khóa:dùng chân giữ chặt đối phương.
11Hổ lao:phi từ trên cầu lao thẳng vào đối phương.
12Bù đầu:chim sợ đối phương quá, lông ở trên đỉnh đầu dựng ngược lên.
13Cửa công: Tấm thanh ngăn không cho hai con chim chọi sang lồng nhau nhưng vẫnđánh nhau được.
14Hóc lông:không thay được lông.
15Sâu lông:ra lông bị quăn hoặc bị gãy.
16Lũa chim:chim thích gần người .
17Lũa chọi:để xa chim khác thì gào thét lồng lộn, mở cửa Công thì không dám đánh.
18Lồng chiến:chiều cao của chân từ đất đến sàn lồng là 16,5 cm và sàn có gờ để chim bám lúc chọi ( cỡ lồng 36 hoặc 38 cm đường kính)
19Lồng nuôi:Có thể nuôi trong lồng có đường kinh 30 đến 38 cm
20Lồng phóng:bé nhất có chiều ngang 50 cm và cao 75 cm.
21Móng thái:móng phía sau bàn chân ( móng hậu ).
22móng biên:móng phía trước bên ngoài.
23Chim rạc:chim bị ốm lâu ngày.
24Bã chim:mất quá nhiều sức lực để dọa dẫm nên khả năng chọi bị giảm sút nhiều.
25Chim chiến:chuyên chơi chọi.
26Chim hót:chỉ chơi hót, thường là không chọi được.
27Mái chiến:mái hay, chuyên giục chim đực đánh nhau.
28ghen mái:hai chim đực đánh nhau vì một con chim mái.
29ghép mái: ( hay gọi là ốp mái ) Để mái gần trống cho quen nhau.
30Căng mái:chim không đủ khỏe nhưng gặp chim mái trở nên hung tợn.
31Mái " Cave ":hợp với rất nhiều chim đực.
32Mái chung thủy:rất khó ghép đôi với đưc, khi đã ăn đực này rồi thì hết lòng phò tá và không cặp với đực khác. Nếu muốn ăn với đực khác phải mất rất nhiều công.
33Xùy mặt:mái xùy " kêu " khi đang nhìn thấy mặt chim đực.
34Ti:mái phát ra tiếng "ti.ti..." và đuôi " đập ruồi" là tiếng mời gọi giao phối.
35Phá vĩ:chim tự làm xơ và cụt đuôi.
36Đấu hót:cùng hót với chim khác.
37Lông dầu:bề mặt lông bóng như có lớp dầu.
38Khô lông:mới xong lông.
39Xác lông:lông chim không có tuyết.
40Chất lông dày:sợi lông dày, cứng và to.
41Chất lông thưa ( lôngmềm ):Sợi lông mỏng, mềm và nhỏ.
42Ăn mái:chim trống đã hợp với mái ghép
43Ăn sam:để chỉ mái có thể ghép và hớp với mọi loaị chim trống và đều có tác động tích cực
44Bạch cước:chân mầu trắng như cước, thường là chim già rừng, chim hay.
45Bung:đang đánh, đột ngột bật vung lên vanh, tìm đường chạy
46Ca sỹ:chim chọi nhưng không xuống sàn đánh chỉ đứng trên cầu hót.
47Cửa công:cửa để ghép cửa 2 lồng chiến, khe cửa rộng đúng bằng chiều dày bao thuốc lá vinataba
48Chỉ mì:chim có nốt ruồi đen ở mí mắt
49Chim mồi:chim làm mồi để bẫy chim khác
50Điểm (mỏ):thời gian chim dính vào nhau ( mổ hoặc khóa nhau ), 1 phút =100điểm.
51Điện Quân:con chim cuối cùng không còn chim đánh nữa thì được giải điện quân.
52Đòn quyết:đòn hiểm làm cho chim đối phương bỏ chạy.
53Đồng hồ:dùng để tính điểm
54Ngoái ngửa:hay quay và ngửa đầu ra sau.
55Lồng mái:nuôi chim mái
56Lồng tắm:lồng cho chim vào tắm.
57Lồng bẫy:dùng để bẫy chim
58Cốp ( nà ):lồng vận chuyển.
59Lồng đất:loại lồng cho chim tiếp đất để âm dương điều hòa.
60Hám mái:mê chim mái
61Sàng cầu:lân từ đầu cầu này sang đầu cầu kia
62Thẻ:tấm chắn cửa công ( cửa chọi )
63Tam nguyên:3 lần nhất trong 1 năm
64Giải Tam khôi:3 năm liền đoạt giải Tam nguyên.
65Trung cách:giải sau giải 3.
66Giải siêu mỏ:con chim có số điểm cao nhất trong tất cả các lần chọi trong 1 năm.
67Giải Nhất Điện quân:con chim thắng tất cả các chim khác từ đầu đến cuối trận ( Ngàytrước thỉnh thoảng có, nhưng bây giờ nhiều chim tốt nên rất khó đạt được ).
68Giải Siêu nhất:đoạt 2 giải Nhất điện quân trong 1 năm.
69Thung chim:nơi ở của chim ( thung chim không dùng để miêu tả lồng chim )
70Độc thung:ở một mình một nơi, đánh đuổi tất cả con đực nào bén bảng đến.
71
Nguyên bản
ChimLạng sơn:mỏ vàng, chân vàng và sắc lông vàng.
ChimQuảng ninh:mỏ , chân và lông hơi xám đen.
Bài 5
MỘT SỐ BỆNH HỌA MITHƯỜNG MẮC
Thực ra mình thấy chim họa mi là giống rất ít mắc bệnh, tuy nhiên nếu chế độ chăm nuôi không đúng cách chim có thể mắc mộtvài bệnh như sau
1-Bệnh ỉa chảy
Nguyên nhân, triệu chứng: Có nhiều nguyên nhân để chim mắc chứng ỉa chảy. Muốn điều trị tốt cần biết rõ nguyên nhân gây bệnh.
+ Thông thường nhất của chim họa mi là do chủ nhân ko nắm vững chế độ dinh dưỡng của chim, cho ăn quá nhiều mồi tươi hoặc trong cám có nhiều chất đạm quá không tiêu hóa hết. Thức ăn còn thừa lên men trong ruột, thải ra độc tố là chim ỉa lỏng, phân trắng như bột gạo kèm theo chất nhày của niêm mạc ruột.
+ Chim ăn phải thức ăn quá cũ, ẩm mốc dẫn đến ngộ độc Aflatoxin hoặc Micotoxin dẫn đến đi ỉa nước, cai lẫn lộn kèm tho chất nhày của ruột
+ Nhiếm khuẩn đường tiêu hóa…
Điều trị: Việc đầu tiên là giảm hoặc ngừng hẳn việc cho ăn mồi tươi, chỉ cho ăn cám cò nhạt nếu chim bị nhẹ sẽ tự khỏi.
Trường hợp nặng hơn: Hiện nay hàng chim nào cũng bán viên thuốc điều trị ỉa chảy của Trung Quốc. Thuốc này hòa với nước cho chim uống bệnh thường khỏi nhanh nhưng sau đó con chim thường mất sức trong một thời gian dài, hãy đến cửa hàng thuốc thú y mua viên thuốc điều trị tiêu chảy gia cầm của Việt Nam về hòa với nước cho uống trong 3 đến 4 ngày chim sẽ khỏi. Trường hợp chim ngộ độc nặng quá có thể tiêm Atropin (thuốc của người)với liều lượng 0,001 đến 0,002 g/lần cho một con chim. Ngày tiêm 2 lần dưới da.
Bản thân mình hay dùng viên Écefuyril(thuốc của người) do Pháp sản xuất màu vàng, đóng 14 viên /vỉ. Loại này hơi đắt tí nhưng rất tốt, Vị hơi ngọt, không mùi, màu vàng chuyên để giải độc tiêu hóa và ỉa chảy. Thuốc mua về lấy ra hai viên, rút vỏ dốc bột màu vàng vào cóng cám cho chim tự ăn, vài ba ngày là khỏi.
Đồng thời làm vệ sinh chuồng trại, dùng phích nước nóng dội vào sàn lồng mỗi ngày một lần sau khi làm vệ sinh.
2-Bệnh khàn tiếng.
Nguyênnhân: Chim bị khan tiếng có hai nguyên nhân đó là viêm thanh quản và giãn thanh quản
Điều trị: Dùng một viên than củi bằng quả trứng gà ngâm vào nửa bắt nước lã sau một đêm, gạn lấy nước đó, vắt thêm mươi giọt nước chanh và bỏ vào vài hạt muối, đổ vào cóng cho chim uống, khoảng một tuần sau tiêng hot sẽ phục hồi dần.
3-Bệnh đau mắt
Thỉnh thoảng có con chim bị đau mắt do nhiễm khuẩn. Có người cho là do ăn nhiều sâu quy nên đau mắt. Mình không nghĩ như vậy vì mình cho chim ăn sâu quy thường xuyên nhưng chưa có con nào bó lông hay đau mắt nhưng mấy ông bạn thì có chim đau mắt rồi và nhờ mình chữa. Rất đơn giản là mua lọ Cloramphenicol về nhỏ mối ngày bốn năm lần. Chỉ vài ngày con nào cũng khỏi cả. Bệnh này xuất hiện ở chim cu gáy nhiều hơn họa mi.
4-Chết đột ngột, mất màu lông, bó lông…
Một số chim tự nhiên rơi xuống ngắc ngoải nếu cấp cứu kịp thời vẫn sống bình thường. Năm 1995 mình bị một trường hợp như vậy. Khi thấy con chim đang đậu trên cầu, tự nhiên rơi xuống sàn lồng, cánh vỗ vật vờ, mỏ ngáp chầm chậm. mình vội bắt ra ủ ấm và dùng viên Ampicilin trộn bột đút cho ăn vì mình nghĩ có thể có vi trùng nên dùng kháng sinh (Sau này mới biết là sai lầm). Đồng thời ngay lúc ấy mình hòa đường Glucoza bơm cho nó vài giọt. Mấy phút sau con chim đứng dậy bình thường, đặt vào lồng nó nhảy ngay lên cầu. Sau này do đọc nhiều tài liệu mới biết là nó thiếu khoáng chất nên bị đột quỵ. Chính mấy giọt đường Glucoza đã cứu nó thoát chết. Những con chim bị mất màu lông, hoặc bó lông chủ yếu cũng là thiếu nguyên tố vi lượng. Đặc biệt yến Kanari đỏ ko cho ăn khoáng rất mau bạc màu.
Còn bù đầu như bạn HuyensonKT nói thì không phải là bệnh mà là một tính cách không chữa bằng thuốc được. Chỉ có thể nuôi cho nó thật khỏe, thật căng lên, luyện tập va chạm thật dạn dày không biết sợ hãi nữa là “tóc” không dựng lên thôi.
Đó là một ít kinh nghiệm mình đã từng trải,chẳng biết có giá trị gì hay không nhưng cũng xin cống hiến ace.
Bạn nào có kinh nghiệm hay hơn, ta cùng trao đổi nhé.
Chúc ACE chơi vui vẻ.
Chào thân ái!
Bài 6
DỤNG CỤ NUÔI CHIM
1-Lồng chim
Trước giờ chúng ta thường nuôi mi trong lồng chân gạch do thợ làng Vác sản xuất. Với đường kính lồng trống D=38 Cm có sàn chiến, lồng mái D= 36 Cm không có sàn chiến. Từ mặt đất đến mép cửa lồng phía dưới là 16,5Cm, dung sai + 3 mm. Kích thước này rất quan trọng và đồng đều độ cao để khi đặt hai cửa lồng chim chiến vào với nhau không bị quá chênh lệch gây thiệt thòi cho một phía. Ngoài ra cửa lồng tắm cũng làm với kích thước như vậy nên tính đồng bộ cao trong sử dụng. Mấy năm gần đây có loại lồng thổ nhỏ với đường kính D= 32 Cm. Loại lồng này gọn và chắc chắn rất phù hợp chơi họa mi hót.
Khi mua lồng mới về không nên dùng ngay, mà nên quét đẫm một lớp dầu luyn (Luyn thải từ xe máy ra cũng được), sau đó đặt lồng vào một túi nilon lớn, buộc túm chặt phía trên lại treo lên chừng 3 tháng để các phân tử dầu ngấm vào thớ trúc. Lúc ấy lấy xuống rửa sạch bằng xà phòng rồi phơi khô kiệt. Dùng sơn Pu trong suốt phun đều lên một lớp. Một giờ sau sơn khô cứng, khi đó mới lắp đồ và thả chim vào. Nếu làm được công đoạn ủ dầu này tốt thì chiếc lồng có thể dùng mấy chục năm ko bị mọt hỏng. Mình có một cặp lồng chiến làm như vậy, dùng từ năm 1996 đến nay vẫn chưa hề suy suyển gì.
Chú ý khi lồng không nuôi chim nên rửa thật sạch, treo lên và cửa lồng luôn mở để chuột không cắn nan lồng.
2- Cầu đứng
Đây là một chi tiết đơn giản, chỉ là một thanh gỗ bắc ngang qua theo chiều đường kính của lồng để chim đứng. Nhiều người hay dùng cầu tiện rất cầu kỳ nhưng thực ra không tốt vì nó xa cách với cành cây tự nhiên quá.
Tốt nhất là dùng cầu Xien. Cầu này thường nhập của Trung Quốc. Chữ Xien theo cách phát âm của người Trung Quốc có nghĩal à Tiền, chắc là để đối với cây Gạo của tiếng Việt. Cây Xien nhiều người nhầm với cây gạo vì nó có ngoại hình rất giống nhau, gai góc cũng như nhau nhưng cây xien thẳng hơn nhiều. Bên Trung Quốc người ta gieo hạt xien trên từng bãi đất rộng khá dày nên khi mọc lên chúng rất thẳng. Đến khi cây có đường kính từ 2,5đến 3,5 Cm thì chặt hàng loạt đem bán để làm cầu cho chim đứng. Người Trung Quốc cho rằng gỗ xien sinh nhiệt nên chim đứng ấm chân. Khi làm cầu cho chim cần róc bỏ phần đầu nhọn của gai. Ở Hà Nội có nhiều cửa hàng chim nhập về bán,mình dùng thấy đúng là rất tốt. Nếu không có gỗ xien nên dùng một đoạn gỗ thường như cành liễu, cành la hán, cành ổi, cành gạo tương đối thẳng… làm cầu cho chim đứng cũng tốt (Không nên dùng gỗ xoan). Cầu đặt trong lồng phải chắc chắn, không xộc xệch long lay.
3-Nón mài mỏ
Mỏ trên của chim họa mi có một cái chấu nhỏở phần đầu nhọn. Chấu này nhỏ thì tốt nhưng có con chấu khá dài và to. Mình thấy có bạn đã bắt chim ra lấy kéo cắt sửa khá là thô bạo làm chim sợ. Nên dùng cát vàng sạch trộn với xi măng nặn thành chiếc nón nhỏ có góc ở đỉnh là 55 độ, sao cho nón ấy đặt lọt vào cóng cám. Khi xi măng khô đặt nón ấy vào cóng rồi rắc cám đều xung quanh. Con chim mổ cám ăn bất cứ phía nào cũng tự động mài chấu mỏ. Chỉ một tuần là mỏ nhọn hoắt. Khi đó cất nón xi măng đi, khi nào chấu phát triển lại thì cho vào làm như trước. Đơn giản hơn thì làm nón lõm nghĩa là khoét một lỗ hình nó ngửa trên khối xi măng cắt vàng, để thật khô, cho cám vào, chim ăn chỉ mấy ngày là mỏ đẹp ngay. Mời các bạn xem hình và lược đồ nhé.
4-Lồng cát
Lồng cát là để cho chim nhảy mài móng. Những con chim có móng dài chừng 1 cm trở lại là quá tốt rồi ko phải mài nhưng có con móng rất dài, nếu để nguyên có thể vướng vào khe nan lồng làm gẫy móng, bật móng. Mình cũng đã thấy có bạn bắt chim ra cắt ngoéo đi, có bạn quấn giấy ráp vào cầu cho chim mài móng. Nên có một cái lồng chuyên dùng đường kính chừng 60cm, đáy kín có vành lên như một cái khay. Vành phải cao 7 đến 10cm. Trong lồng đặt đủ nước và thức ăn như bình thường nhưng không đặt cầu mà đổ cát vào khay dày chừng 5 cm. Chim không có cầu đứng nên nó nhảy trên cát chỉ 30 đến 35 ngày là móng cùn ngắn lại chỉ còn trên dưới 1cm.
Các bạn thân mến!
Mình đã trình bày với các bạn 6 bài cơ bản cần có cho người mới chơi họa mi. Đó là những kiến thức không dám nói là tối ưu nhưng chắc chắn là sự cần thiết tối thiểu để giúp các bạn đỡ bỡ ngỡ khi bước vào sân chơi này. Vì kiến thức có hạn nên khó tránh khỏi sai sót mong các bạn lượng thứ và góp ý để cùng nhau chơi vui.
Từ hôm sau chúng ta có thể cùng nhau nói chuyện vui vẻ sang cả đề tài khác cũng được. Bạn nào có ý kiến hoặc thắc mắc,có thể trao đổi ngay trên Topic này hoặc vào số điện thoai hay Email của mình nhé.
Thân ái chào các bạn!
<------ Bổ sung bài viết ------->
Bài 7 MỘT SỐTHUẬT NGỮ VỀ CHIM HỌA MI
Phân loại chim.
Chim mộc (chim bổi):Chim mới bị bẫy được trong rừng, rất nhát.
Mộc dở:Chim đã được nuôi khoảng 10 tháng trở lại.
Chim thuần: Chim được thuần hóa từ một năm trở lên, đã đứng cầu ổn định.
Chim thuộc: Chim được nuôi trên 2 năm trở lên, đã rất thuần, ko sợ người.
Chim non (oa sồ): Chim chưa biết bay,chưa biết tự ăn, bắt từ trong ổ và cho ăn bằng cách đút mồi.
Chim tơ:Chim chưa đẻ, chưa đạp mái.
Chim già:Chim đã sinh đẻ dù chỉ một lần.
Chim bị đè: Chim sợ tiếng hót cảu chim khác không dám hót nữa.
Ngũ trường:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi dài.
Ngũ đoản:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi ngắn.
Tam thiết:mỏ, mắt , chân có màu đen.
Phần đầu chim
Trấumỏ
hần mỏ trên dài hơn mỏ dưới như hạt trấu dính ở điểm chót cùng của mỏ trên,chùm lên mỏ dưới.Đoảnđại mỏ: Mỏ ngắn nhưng to rất thích hợp cho chim chiến.
Hoa đầu (miến đầu ): Các vệt dăm đen trên đầu. Nhiều người cho rằng hoa đầu dày là chim nhát. Mình thấy ý kiến này chưa hẳn đã chính xác vì có con hoa đầu rất nhiều nhưng đánh hay và gan lì ghê gớm.
Đầu xà:Đỉnh đầu bằng hơi lõm xuống và hơi bạnh ra hai bên.
Phương đầu (đầu vuông): Đầu to, hai bên thành song song nhau,đỉnh đầu phẳng song song với hàm. Nếu cắt một thiết diện thẳng vuông góc với trục đối xứng của đầu đi qua hai mắt ta được một thiết diện vuông
Đầu tiêm: Đầu nhỏ hình quả táo, sống mặt thẳng với sống mỏ. Đầu này kết hợp với mắt to là biểu hiện chim nhát chỉ chơi hót chứ ít khi chơi chiến.
Mắt treo: Mắt méo mà dài kéo xếch lên về phía sau.
Điểm đóng mắt:Vị trí tương đối cảu mắt trên thành đầu. Nếu vị trí đong mắt lệch lên trên về phía đỉnh đầu gọi là mắt đóng cao, ngược lại là mắt đóng thấp.
Sa nhãn (cát mắt): Là những chấm nhỏ xíu quanh đồng tử, chỉ khi nào chim thật căng,mắt hơi lồi ra mới có thể quan sát thấy nhưng cung phải rất tinh và có kình nghiệm mới quan sát được.
Quầng mắt:Phần da bao quanh mắt thường có màu xanh lam,xanh lam nhạt, xanh lục hay lục nhạt
Chỉ mắt: Là phần lông rất mịn, mau trăng tuyết viên quanh quâng mắt rồi kéo dài ra phía sau.
Chỉ thẳng:Vệt chỉ trắng thẳng ra phía sau.
Chỉ vểnh ( chỉ xếch ): Đuôi chỉ vểnh lên rất đẹp thường được ưa chuộng vì cho rằng có khả năng chiến đấu tốt và tính thẩm mĩ cao.
Chỉ cụp (hạ vĩ chỉ): Đuôi chỉ cụp xuống, những người khó tính thường ko chọn loại chim có chỉ mắt kiểu này.
Thanh chỉ (chỉ mảnh): Vệt trắng rất mảnh.
Phì chỉ (Chỉ đậm): Vệt trắng đậm và rõ ràng.
Liên chỉ: Vệt chỉ liền cho đến hết
Đoạn chỉ (gián chỉ): Vệt chỉ đứt đoạn, ko liền mạch.
Liên hoành chỉ: chỉ kéo rất dài ra phía sau, hai bên đuôi chỉ gặp nhau ở gáy.Loại này chỉ có trong lý thuyết, bản thân mình chưa gặp bao giờ.
Phần cổ
Cổ vại (cổ trâu): Cổ to như hình vại,lại chim này thường được chọn làm chim chiến.
Cổngẳng: Cổ nhỏ mà dài, phù hợp chim hót.
Phần thân
Cánh trai:Cánh hình vỏ trai kéo dài phía sau ngoắt lên gần sát nhau đúng phần phao câu.
Mình củ đậu: Thân tròn và chắc như hình củ đậu.
Trường thân: Mình dài
Phì hoành: To ngang
Viên thanh: Thân tròn thuôn dần vềphía sau.
Dày cùi: Tưởng tượng cắt ngang thân chim bằng một mặt phẳng vuông góc với trục đối xứng, đi qua điểm giữa xương ức, ta được một hình Elip dựng đứng. Những con chim thế này thường có thể lực rất tốt.
[B]Phiến bản: Thân dẹp[/B]
Phần đuôi
Đuôi lá vả: Đuôi xòe ra khi hótvà nhảy như hình chiếc lá cây vả (hình quạt tròn).
Đuôi lá bài:12 chiếc lông đuôi, trong đó 6 chiếc dài bằng nhau phủ trên, 6 ngắn bằng nhau phía dưới đỡ nhau rất cứng vững. Loại đuôi này rất phù hợp cho chim có đòn chân vì khi chim thực hiện đòn chân đuôi phải chống xuống cho vững.
Phá vĩ: Đuôi bị phá gãy lông,hoặc lông xơ xác tan nát.
Phần chân
Guốc chân: Đầu cẳng chân gắn với bàn chân và các ngón.
Dày guốc: Guốc phát triển làm cho chân cứng vững rất lợi cho đòn chân. Những con chim non tuổi thường guốc nhỏ và mỏng.
Mã cước:Khi chim đứng, cẳng chân vuông góc với mặt cầu.
Cao cầu:Chân cứng vững thể lực tốt luôn nâng thân chim cao lên.
Móng mèo:Móng ngắn dưới 1,5cm,vòng cong đều xuống, gốc móng to nên rất khỏe có lực bóp mạnh, thực hiên đòn khóa rất chắc chắn, ít bị gẫy.
Móng liềm: Móng dài cong nhưng mảnh, rất hay gãy và yếu.
Móng nứa: Móng thẳng đơ rất xấu nhưng ít gặp.
Một số thuật ngữ khác
Sàng cầu (rê cầu): Chim rê chân trên mặt cầu rất nhanh.
Kích sổi (công chim):Dùng thức ăn nhiều dưỡng chất và chất kích thích để chim nhanh chóng căng lên phục vụ yêu cầu thi đấu. Phương pháp này rất hại cho chim.
Căng sổi:Chim căng, hăng chiến nhưng khi ráp trận rất nhanh mất sức
Chim căng: Chim ở thời điểm có thể lực tốt nhất trong năm.
Căng sâu (căng bền):Thể lực tốt, dẻo dai
01chim chọn cửa:thường không dám chọi với chim già rùng có bản lĩnh.
02Đòn lối:chỉ các thế võ của chim chiến ( chim chọi hay rất biết lừa miếng,tấn công vào điểm yếu của đối phương ).
03Đòn cái:chỉ đòn độc.
04Đảo lối:thay đổi thế võ tấn công đối phương.
05Đá biên:lúc chọi chim hay mổ vào cạnh cửa ( hay là: chim giẻ rách ).
06Đè cửa:chim ốp sát liên tục vào cửa công để lấn át đối phương.
07Đòn sáp hồng:hai con chim lồng mỏ vào nhau lúc chọi.
08Đòn mỏ:mổ.
09Đòn bố dạy:khóa chim đối phương và mổ vào gáy.
10Đòn khóa:dùng chân giữ chặt đối phương.
11Hổ lao:phi từ trên cầu lao thẳng vào đối phương.
12Bù đầu:chim sợ đối phương quá, lông ở trên đỉnh đầu dựng ngược lên.
13Cửa công: Tấm thanh ngăn không cho hai con chim chọi sang lồng nhau nhưng vẫnđánh nhau được.
14Hóc lông:không thay được lông.
15Sâu lông:ra lông bị quăn hoặc bị gãy.
16Lũa chim:chim thích gần người .
17Lũa chọi:để xa chim khác thì gào thét lồng lộn, mở cửa Công thì không dám đánh.
18Lồng chiến:chiều cao của chân từ đất đến sàn lồng là 16,5 cm và sàn có gờ để chim bám lúc chọi ( cỡ lồng 36 hoặc 38 cm đường kính)
19Lồng nuôi:Có thể nuôi trong lồng có đường kinh 30 đến 38 cm
20Lồng phóng:bé nhất có chiều ngang 50 cm và cao 75 cm.
21Móng thái:móng phía sau bàn chân ( móng hậu ).
22móng biên:móng phía trước bên ngoài.
23Chim rạc:chim bị ốm lâu ngày.
24Bã chim:mất quá nhiều sức lực để dọa dẫm nên khả năng chọi bị giảm sút nhiều.
25Chim chiến:chuyên chơi chọi.
26Chim hót:chỉ chơi hót, thường là không chọi được.
27Mái chiến:mái hay, chuyên giục chim đực đánh nhau.
28ghen mái:hai chim đực đánh nhau vì một con chim mái.
29ghép mái: ( hay gọi là ốp mái ) Để mái gần trống cho quen nhau.
30Căng mái:chim không đủ khỏe nhưng gặp chim mái trở nên hung tợn.
31Mái " Cave ":hợp với rất nhiều chim đực.
32Mái chung thủy:rất khó ghép đôi với đưc, khi đã ăn đực này rồi thì hết lòng phò tá và không cặp với đực khác. Nếu muốn ăn với đực khác phải mất rất nhiều công.
33Xùy mặt:mái xùy " kêu " khi đang nhìn thấy mặt chim đực.
34Ti:mái phát ra tiếng "ti.ti..." và đuôi " đập ruồi" là tiếng mời gọi giao phối.
35Phá vĩ:chim tự làm xơ và cụt đuôi.
36Đấu hót:cùng hót với chim khác.
37Lông dầu:bề mặt lông bóng như có lớp dầu.
38Khô lông:mới xong lông.
39Xác lông:lông chim không có tuyết.
40Chất lông dày:sợi lông dày, cứng và to.
41Chất lông thưa ( lôngmềm ):Sợi lông mỏng, mềm và nhỏ.
42Ăn mái:chim trống đã hợp với mái ghép
43Ăn sam:để chỉ mái có thể ghép và hớp với mọi loaị chim trống và đều có tác động tích cực
44Bạch cước:chân mầu trắng như cước, thường là chim già rừng, chim hay.
45Bung:đang đánh, đột ngột bật vung lên vanh, tìm đường chạy
46Ca sỹ:chim chọi nhưng không xuống sàn đánh chỉ đứng trên cầu hót.
47Cửa công:cửa để ghép cửa 2 lồng chiến, khe cửa rộng đúng bằng chiều dày bao thuốc lá vinataba
48Chỉ mì:chim có nốt ruồi đen ở mí mắt
49Chim mồi:chim làm mồi để bẫy chim khác
50Điểm (mỏ):thời gian chim dính vào nhau ( mổ hoặc khóa nhau ), 1 phút =100điểm.
51Điện Quân:con chim cuối cùng không còn chim đánh nữa thì được giải điện quân.
52Đòn quyết:đòn hiểm làm cho chim đối phương bỏ chạy.
53Đồng hồ:dùng để tính điểm
54Ngoái ngửa:hay quay và ngửa đầu ra sau.
55Lồng mái:nuôi chim mái
56Lồng tắm:lồng cho chim vào tắm.
57Lồng bẫy:dùng để bẫy chim
58Cốp ( nà ):lồng vận chuyển.
59Lồng đất:loại lồng cho chim tiếp đất để âm dương điều hòa.
60Hám mái:mê chim mái
61Sàng cầu:lân từ đầu cầu này sang đầu cầu kia
62Thẻ:tấm chắn cửa công ( cửa chọi )
63Tam nguyên:3 lần nhất trong 1 năm
64Giải Tam khôi:3 năm liền đoạt giải Tam nguyên.
65Trung cách:giải sau giải 3.
66Giải siêu mỏ:con chim có số điểm cao nhất trong tất cả các lần chọi trong 1 năm.
67Giải Nhất Điện quân:con chim thắng tất cả các chim khác từ đầu đến cuối trận ( Ngàytrước thỉnh thoảng có, nhưng bây giờ nhiều chim tốt nên rất khó đạt được ).
68Giải Siêu nhất:đoạt 2 giải Nhất điện quân trong 1 năm.
69Thung chim:nơi ở của chim ( thung chim không dùng để miêu tả lồng chim )
70Độc thung:ở một mình một nơi, đánh đuổi tất cả con đực nào bén bảng đến.
71
Nguyên bản
ChimLạng sơn:mỏ vàng, chân vàng và sắc lông vàng.
ChimQuảng ninh:mỏ , chân và lông hơi xám đen.
- Thung chim:nơi ở của chim ( thung chim không dùng để miêu tả lồng chim )
- Độc thung:ở một mình một nơi, đánh đuổi tất cả con đực nào bén bảng đến.
- Chim mộc:chim mới bị bẫy chưa được thuần hóa.
- Mộc dở:Chim bẫy về được nuôi khoảng hơn 1 năm trở lại.
- Chim thuộc:được nuôi cỡ gần 2 năm trở lên, khi gần người chim ít sợ và không bị hoảng.
- Chim non:hay gọi là chim đút , bắt chim non từ trong ổ và đút cho ăn rồi lớn.
- Chim bánh tẻ:hay gọi là chim tơ, bị bắt lúc đang bay chuyền hoặc chưa cặp đôi.
- Chim già:đã đẻ con ở ngoài thiên nhiên ít nhất 1 lần.
- Trấu mỏ: đoạn mỏ trên dài hơn mỏ dưới một ít.
- Vời mỏ:đoạn mỏ trên dài hơn nhiều so với mỏ dưới.
- Chim bị đè:đấu hót bị thua không dám hót nữa.
- Hoa đầu ( miến đầu ):các vệt đen trên đàu.
- Đầu xà:đầu bằng và nhỏ.
- Phương đầu:đầu to và vuông.
- Gáy lợn:gáy dài gãy so với đầu ( không liền với đầu ).
- Mắt treo:mắt sát đỉnh đầu.
- *** ngài:viền trắng ở mắt có đuôi vểnh lên.
- *** phản chủ:viền trắng ở mắt có đuôi quặp xuống. ( chọi hay chạy ngang ).
- Bạch tu:râu trắng.
- Hàm én:chiều ngang gốc mỏ rộng.
- Mỏ tam sơn:phần sống trên của mỏ đầy (cao ) lên tạo thành mỏ tam giác ( khi chim căng ).
- Cánh trai:cánh ốp sát người treo cao , 2 đuôi cánh gần chạm nhau ( giống vỏ con trai ).
- Đuôi lá vả: đuôi hơi xòe hiình quạt.
- Đuôi thẻ ( quân bài ):đuôi thẳng, đầu và gốc bằng nhau.
- Bốt:chân có lớp vỏ ( vẩy ) bao quanh.
- Chân bàn khóa:không có củ bàn chân.
- Cẳng ngựa:đoạn ống chân dài và đứng thẳng gần tạo góc vuông với cầu.
- Cao cầu:khi chim khỏe thì phần thân không sát cầu ( khác với cẳng ngựa ).
- Lộ khuỷu:lông ở khớp gối không che được hết gối.
- Móng mèo:móng ngắn và cong xuống.
- Móng nứa:móng dài và thẳng.
- Dày cùi:độ dày tính từ bụng đến lưng. ( chim có tố chất về sức khỏe ).
- Ngũ trường:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi dài.
- Ngũ đoản:mỏ, thân, cánh, chân, đuôi ngắn.
- Tam thiết:mỏ, mắt , chân có màu đen.
- Quần trùng:đám lông dưới bụng thừa ra không bó sát người ( khi chim gày yếu ).
- Thiên:chim dựng thẳng chân, mỏ hướng thẳng lên trời và "khịt khịt ".
- Sàng cầu:chim lân từ đầu cầu bên này sang bên kia và ngược lại.
- Nuôi sổi:cho chim ăn ngon để chơi gấp.
- Công chim:cho chim ăn chất kích thích ( tắc kè, cá ngựa, dái gà.............).
- Căng sổi:chọi rất hăng nhưng không được lâu.
- Căng chim: đạt đến đỉnh cao về sức khỏe.
- Căng sâu:đạt đến đỉnh cao sức lực và trí lực ( trí lực: tinh thần ổn định, máu chiến ).
- chim chọn cửa:thường không dám chọi với chim già rùng có bản lĩnh.
- Đòn lối:chỉ các thế võ của chim chiến ( chim chọi hay rất biết lừa miếng, tấn công vào điểm yếu của đối phương ).
- Đòn cái:chỉ đòn độc.
- Đảo lối:thay đổi thế võ tấn công đối phương.
- Đá biên:lúc chọi chim hay mổ vào cạnh cửa ( hay là: chim giẻ rách ).
- Đè cửa:chim ốp sát liên tục vào cửa công để lấn át đối phương.
- Đòn sáp hồng:hai con chim lồng mỏ vào nhau lúc chọi.
- Đòn mỏ:mổ.
- Đòn bố dạy:khóa chim đối phương và mổ vào gáy.
- Đòn khóa:dùng chân giữ chặt đối phương.
- Hổ lao:phi từ trên cầu lao thẳng vào đối phương.
- Bù đầu:chim sợ đối phương quá, lông ở trên đỉnh đầu dựng ngược lên.
- Cửa công:ngăn không cho hai con chim chọi sang lồng nhau nhưng vẫn đánh nhau được.
- Hóc lông:không thay được lông.
- Sâu lông:ra lông bị quăn hoặc bị gãy.
- Lũa chim:chim thích gần người .
- Lũa chọi:để xa chim khác thì gào thét lồng lộn, mở cửa Công thì không dám đánh.
- Lồng chiến:chiều cao của chân từ đất đến sàn lồng là 16 cm và sàn có gờ để chim bám lúc chọi ( cỡ lồng 36 hoặc 38 cm đường kính)
- Lồng nuôi:cỡ bằng lồng khiếu.
- Lồng phóng:bé nhất có chiều ngang 50 cm và cao 75 cm.
- Móng thái:móng phía sau bàn chân ( móng hậu ).
- móng biên:móng phía trước bên ngoài.
- Chim rạc:chim bị ốm lâu ngày.
- Bã chim:mất quá nhiều sức lực để dọa dẫm nên khả năng chọi bị giảm sút nhiều.
- Chim chiến:chuyên chơi chọi.
- Chim hót:chỉ chơi hót, thường là không chọi được.
- Mái chiến:mái hay chuyên giục chim đực đánh nhau.
- ghen mái:hai chim đực đánh nhau vì một con chim mái.
- ghép mái: ( hay gọi là ốp mái )chọn con mái phù hợp để đực mái " yêu nhau ".
- Căng mái:chim không đủ khỏe nhưng gặp chim mái trở nên hung tợn.
- Mái " Cave ":hợp với rất nhiều chim đực.
- Mái chung thủy:rất khó ghép đôi với đưc, khi đã ăn đực này rồi thì hết lòng phò tá và không cặp với đực khác. Nếu muốn ăn với đực khác phải mất rất nhiều công.
- Xùy mặt:mái xùy " kêu " khi đang nhìn thấy mặt chim đực.
- Ti:mái phát ra tiếng "ti.ti..." và đuôi " đập ruồi " là tiếng mời gọi giao phối.
- Phá vĩ:chim tự làm xơ và cụt đuôi.
- Đấu hót:cùng hót với chim khác.
- Lông dầu:bề mặt lông bóng như có lớp dầu.
- Khô lông:mới xong lông.
- Xác lông:lông chim không có tuyết.
- Chất lông dày:sợi lông dày, cứng và to.
- Chất lông thưa ( lông mềm ):Sợi lông mỏng, mềm và nhỏ.
- Ăn mái:chim trống đã hợp với mái ghép
- Ăn sam:để chỉ mái có thể ghép và hớp với mọi loaị chim trống và đều có tác động tích cực
- Bạch cước:chân mầu trắng như cước, thường là chim già rừng, chim hay.
- Bung:đang đánh, đột ngột bật vung lên vanh, tìm đường chạy
- Ca sỹ:chim chọi nhưng không xuống sàn đánh chỉ đứng trên cầu hót.
- Cửa công:cửa để ghép cửa 2 lồng chiến, khe cửa rộng đúng bằng chiều dày bao thuốc lá vinataba
- Chỉ mì:chim có nốt ruồi đen ở mí mắt
- Chim mồi:chim làm mồi để bẫy chim khác
- Điểm (mỏ):thời gian chim dính vào nhau ( mổ hoặc khóa nhau ), 1 phút = 100điểm.
- Điện Quân:con chim cuối cùng không còn chim đánh nữa thì được giải điện quân.
- Đòn quyết:đòn hiểm làm cho chim đối phương bỏ chạy.
- Đồng hồ:dùng để tính điểm
- Ngoái ngửa:hay quay và ngửa đầu ra sau.
- Lồng mái:nuôi chim mái
- Lồng tắm:lồng cho chim vào tắm.
- Lồng bẫy:dùng để bẫy chim
- Cốp ( nà ):lồng vận chuyển.
- Lồng đất:loại lồng cho chim tiếp đất để âm dương điều hòa.
- Hám mái:mê chim mái
- Sàng cầu:lân từ đầu cầu này sang đầu cầu kia
- Thẻ:tấm chắn cửa công ( cửa chọi )
- Tam nguyên:3 lần nhất trong 1 năm
- Giải Tam khôi:3 năm liền đoạt giải Tam nguyên.
- Trung cách:giải sau giải 3.
- Giải siêu mỏ:con chim có số điểm cao nhất trong tất cả các lần chọi trong 1 năm.
- Giải Nhất Điện quân:con chim thắng tất cả các chim khác từ đầu đến cuối trận ( Ngày trước thỉnh thoảng có, nhưng bây giờ nhiều chim tốt nên rất khó đạt được ).
- Giải Siêu nhất:đoạt 2 giải Nhất điện quân trong 1 năm.